top of page
​AD

Phong Đạt: Chàng Ca Sĩ B-Boy Tiên Phong Miền Nam

Một trong những người đã khởi động hip-hop ở miền Nam, tạo tiền đề cho sự phát triển văn hoá nghệ thuật chưa từng có ở Việt Nam ngày nay.

Ảnh minh họa bởi NKI.


Từ giọng ca giai điệu bay bổng, bộ quần áo nhiều lớp rộng thùng thình, đến ngoại hình bước nhảy b-boy uyển chuyển, kèm chất trình diễn chưa từng được thấy trước đây, Phong Đạt mang đến một làn gió đầy mới mẻ cho làng nhạc trẻ và trao cho từ "phong cách" một định nghĩa mới khiến nhiều người sửng sốt, nhanh chóng thu hút sự chú ý của đông đảo khán giả. Chính vì vậy mà giới trẻ đam mê âm nhạc 8x-9x vô cùng ngưỡng mộ anh.


Phong Đạt đã mang theo cả một bầu trời ký ức, ngày anh chia tay với rap là một sự mất mát cho phong trào văn hóa nghệ thuật này. Ý nghĩa của anh đối với lịch sử âm nhạc Việt Nam là không thể bàn cãi. Anh ấy luôn được nhắc đến như là tâm điểm trong tất cả các đại sảnh danh dự dành cho những người đi tiên phong trong lĩnh vực nhạc hip-hop tại Việt Nam.



Tôi rất phấn khởi khi được phỏng vấn Phong Đạt. Cuối cùng tôi cũng được nói chuyện với anh ấy về cuộc sống và âm nhạc. Hơn hai thập kỷ thăng trầm—Phong Đạt đã có được tất cả, thành công trong sự nghiệp và viên mãn với vợ và 2 cô công chúa xinh xắn. Bài viết này để giúp người hâm mộ biết được câu chuyện thực sự đằng sau người em út của nhóm nhạc nam D&D nổi bật cùng với nhóm MTV1088 thời ấy.


Gia đình Phong Đạt - Nhã Trúc và 2 con gái.


Ca sĩ Phong Đạt, sinh ngày 4/11/1986, xuất thân là vũ công tài năng của một vũ đoàn ở Sài Gòn. Cuối năm 2001, trong dịp tình cờ gặp gỡ Quách Tuấn DuTô Huân Vũ, 3 chàng trai trẻ lập nên nhóm nhạc D&D dưới sự quản lý của ông bầu Nguyễn Hoàng Anh Dũng.


D&D boyband, từ trái qua: Tô Huân Vũ, Quách Tuấn Du, Phong Đạt.


D&D trở nên nổi tiếng với những ca khúc hit như Vết Thương Lòng, Trở Về Bến Xưa, Dành Nước Mắt Cho Ngày Sau, Khúc Biệt Ly, Mong Về Chốn Cũ, Điện Thoại Cô Đơn, Bỏ Lại Vầng Trăng, Mơ Trong Giấc Mộng.




Có phải đó là một lời nguyền mà tất cả các boyband Việt đời đầu đều phải chịu chung một số phận tiêu tán? D&D cũng không là ngoại lệ. Sau sự tan rã của D&D vào năm 2004, đến nay Phong Đạt vẫn tiếp tục sáng tác cho ra nhiều bài nhạc củng cố sự nghiệp solo của mình.


Bốn thầy trò D&D vui mừng hội ngộ sau 12 năm. Từ trái qua: Phong Đạt, ông bầu Hoàng Dũng, Tô Huân Vũ, Quách Tuấn Du. Ảnh: Phụ nữ Việt Nam


Thời gian đầu Phong Đạt nghe nhạc từ rất nhiều nguồn trên mạng. Một số rapper mà anh ấy đã nghe đó là Eminem, 50 Cent, H.O.T, JTL,… Thời đó chưa có các producer làm beat chuyên nghiệp nên chủ yếu là thích đoạn beat nào thì nhờ producer làm lại hoặc nếu trên mạng có beat sẵn thì lấy beat đó viết rap.


"Thời tuổi trẻ của anh rất thích rap và ít nhiều cũng đưa nó đến được với các bạn trẻ. Chỉ tiếc là thời của anh, rap thật sự không được chào đón như bây giờ."


Cùng thời của Phong Đạt trong giới ca nhạc mainstream, có một số ca sĩ thử nghiệm dòng nhạc hip-hop như Hồng Ngọc, Đinh Tiến Đạt, nhóm MTV. Rất tiếc là Phong Đạt chỉ biết họ ở mức độ tương đối nên không có cơ hội để hợp tác.


"Phong cách rap của anh thực sự khác với những người kể trên vì rap từ đầu đến cuối người nghe khó mà chịu nghe hết. Vì thế anh chọn phong cách rap dễ nghe một chút, flow đơn giản hơn," anh ấy kể thời kỳ mới bắt đầu khám phá dòng nhạc rap anh chỉ dùng vần đơn, lâu lâu mới có vần đôi. Do không ai chỉ dẫn nên anh tự tìm tòi rồi tự bắt chước áp dụng vào cách sáng tác của mình.


"Khả năng mình tới đâu thì mình biết chứ. Các skill thì mình có nghiên cứu và học hỏi chứ nhưng biết là một chuyện mà làm được không lại là chuyện khác."

Cũng khoảng đầu những năm 2000 là lúc rất nhiều rapper underground trong và ngoài nước như Khanh Nhỏ, Thái Việt G, Phong Lê, LK, Young Uno,… đang đặt những viên gạch đầu tiên cho nhạc rap. "Anh không có mối quan hệ gì với những nghệ sĩ này do khó khăn địa lý 2 miền Nam Bắc và mạng xã hội chưa phát triển rộng rãi như bây giờ. Còn ngoài ra không có mâu thuẫn gì cả," Phong Đạt chia sẻ.



Nếu hip-hop Việt Nam miền Bắc đã chơi trước và lót đường từ rất lâu rồi thì Phong Đạt chính là người tiên phong đưa breakdance, popping, và nhạc rap được biết đến nhiều hơn ở phía Nam và các tỉnh miền Tây.


"Lúc ấy anh vừa phải tìm tòi phát triển rap và cũng phải phát triển dòng nhạc khác để cân đối thị trường và kiếm sống nên ít nhiều phong cách của anh ở dạng lai lai vừa là rapper vừa là ca sĩ thị trường."


Nét tinh túy của nhạc rap mà người nghe nói là rất đặc biệt nằm ở chỗ nó thể hiện được tâm sự của một người hoặc nói về điều gì đó một cách đầy đủ nhất. Tuy nhiên cũng chính vì sự cởi mở này khiến cho thể loại âm nhạc đường phố rất khó tiếp cận được đại đa số khán giả ở Việt Nam lúc bấy giờ.



Phong Đạt thu âm tại Phong Đạt Studio.


Con đường nghệ thuật mà Phong Đạt chọn rất được sự ủng hộ từ gia đình do mẹ anh là ca sĩ nên rất muốn anh theo nghề. Tuy vậy, là một trong những người đi đầu trong dòng nhạc hip-hop ở Việt Nam, anh đã không tránh khỏi việc phải hứng chịu nhiều ánh nhìn không mấy thiện cảm từ dư luận. Sau những ngã rẽ thăng trầm, anh chia sẻ:


"Thời đó diễn rap ở tỉnh anh cũng nhận được nhiều ý kiến không tốt cho rằng 'thằng ca sĩ này nó hát chả hát toàn đọc, chán chết'. Lúc đầu anh hơi hụt hẫng nhưng sau đó anh nghĩ thể loại này người dân cũng chưa quen mấy nên anh thêm breaking vô phần trình diễn. Dân ở tỉnh rất thích breakdance, nên từ từ khán giả quen dần với rap và từ từ chấp nhận nó. "Feedback từ giới underground dành cho anh thì nhiều lắm, nói là anh không phải rapper, phong cách nửa mùa... Từ trước tới nay thật sự theo anh nghĩ anh không phải underground, anh chỉ là một ca sĩ thích dòng nhạc rap/hip-hop và theo đuổi nó, mà giới underground luôn có những nhận xét chuyên môn về anh nên cũng đúng thôi. "Anh cảm thấy cũng bình thường vì thật sự lúc đó underground chủ yếu là ngoài Bắc, trong Nam rất ít, với lại lúc đó anh đang tìm hiểu và cũng tự sáng tác, tự mày mò nên anh cũng không có nhiều kiến thức để phản bác lại những điều đó."

Có một tiêu chuẩn kép cực kỳ phi lý luôn tồn tại giữa cộng đồng nghệ sĩ là họ yêu cầu 100% tự do sáng tạo cho riêng mình nhưng lại nhanh nhảu ra sức ngăn chặn tự do của người khác. Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu một nghệ sĩ chọn chịu ảnh hưởng bởi phong cách Hàn Quốc hoặc một phong cách khác biệt nào đó? Ngay lập tức họ sẽ bị chối bỏ thậm chí bị ngược đãi không ngừng.


Phong Đạt.


Thời đó nhạc sĩ hay viết lời Việt cho các ca khúc nước ngoài như nhạc Hoa lời Việt, nhạc Mỹ lời Việt... việc vi phạm bản quyền lúc ấy vẫn là một khái niệm rất lỏng lẻo nên thường hay bị đánh giá là "đạo nhạc".


"Có lần anh cũng cover vài bản nhạc Hàn cũng bị làn sóng kêu là đạo nhạc. Lúc đó anh không hiểu sao nhạc Hàn mình viết lời Việt người ta lại không chịu, có lẽ là do thần tượng K-pop quá lớn trong mắt của họ."


Rapper Snoop Dogg từng tuyên bố rằng đồng tính là điều không thể chấp nhận trong giới hip-hop. Cuối cùng thì phong trào hip-hop đồng tính đã đắc thắng. Nhưng thế hệ rapper bị lãng quên của Phong Đạt thì lại không có cơ hội chiến thắng trong cuộc chiến của họ.


Phong Đạt và vợ Nhã Trúc - ca sĩ nhóm Oxy.



“Nếu chú nhớ không nhầm thì tầm hơn 1 năm trước khi mà chú ghé qua ăn 1 quán phở bên Cali, có 1 cậu phục vụ bưng phở nhận ra chú nên lại bắt chuyện là quen xin chụp hình chung. Qua cuộc nói chuyện thì chú được biết cậu ta mới sang Mỹ được 2 năm, lúc trước ở VN cậu ta có thời gian là 1 rapper có tên tuổi; nhưng sau đó phong trào nhạc rap ở VN nổi lên, rapper giỏi mọc lên như nấm; cậu ta bị gạt ra rìa và phải đi làm bảo vệ quán cafe, sau đó cậu ta được 1 người bà con bảo lãnh sang Mỹ và hiện tại đang phụ quán phở của người này. Cuối buổi nói chuyện cậu ta có gởi chú 1 CD nhạc rap của cậu ta, với nhã ý muốn hợp tác với Trung tâm Thúy Nga. Lúc về chú có nghe qua thử nhưng thấy khả năng của cậu này còn hạn hẹp quá nên cũng chẳng liên lạc lại với cậu ta nữa. Chú cũng không nhớ rõ tên của rapper này, hôm nay tình cờ vào topic, xem được video Phong Đạt cháu nào đăng bên trên nên mới nhớ ra đây là người mà chú từng gặp,” một tài khoản có tên "chu' _Nga.n" đã comment trên diễn đàn voz.


Vậy thì thực sự có phải Phong Đạt đã gửi CD cho Nguyễn Ngọc Ngạn Trung tâm Thúy Nga đã từ chối tài năng của Phong Đạt?


"Đây là lần đầu tiên nghe tin này luôn, anh chưa bao giờ gởi CD gì hết," Phong Đạt trả lời về việc người hâm mộ vô tình tương tác với những tài khoản giả danh trên mạng, chính thức bác bỏ câu chuyện thêu dệt của chu' _Nga.n. "Thật sự trước giờ anh cũng không nhớ là có lập nick trên các diễn đàn không nhưng có lẽ là không."


Phong Đạt Live Show ngày 29/7/2017 tại thành phố Garland, bang Texas, Mỹ.