Anh Mac Tuyên Bố Không Còn Tham Gia Rap Beef: “Sống Tốt Mỗi Ngày Là Bài Diss Lớn Nhất”

Nam rapper trở thành binh sĩ cho biết anh không còn hứng thú với việc đáp trả những lời khiêu khích.

Anh Mac, từng được biết đến qua những cuộc rap beef trong cộng đồng hip-hop Việt, nay chọn tập trung vào sự nghiệp truyền thông trong Quân đội Hoa Kỳ. Ảnh: Jane Vu

Sau gần hai thập niên gắn bó với rap Việt, từng đối đầu với không ít tên tuổi và vướng vào những cuộc tranh cãi kéo dài, nghệ sĩ người Mỹ gốc Việt thuộc thế hệ nhập cư thứ nhất cho biết anh không còn hứng thú với việc đáp trả những lời khiêu khích.

Đã có thời, Anh Mac là cái tên không xa lạ với những cuộc khẩu chiến của rap Việt underground. Từ Andree Right Hand, Rhymastic, VietDragon, B Ray đến những bất đồng với các nhân vật trong cộng đồng, rapper còn được biết đến với nghệ danh MAC từng sẵn sàng sử dụng âm nhạc để bảo vệ quan điểm và danh tiếng của mình. Nhưng ở thời điểm hiện tại, người nghệ sĩ đã khoác lên mình bộ quân phục Hoa Kỳ dường như không còn nhìn nhận những cuộc đối đầu theo cách trước đây.

“Nói thiệt, sống tốt mỗi ngày là bài diss lớn nhất luôn,” Anh Mac viết trong một cuộc trò chuyện gần đây, đáp lại lời thúc giục từ một thành viên muốn anh tiếp tục “diss rap Việt”.

Đó là một câu trả lời ngắn, nhưng mang nhiều ý nghĩa đối với người từng dành phần lớn sự nghiệp âm nhạc để khẳng định bản thân trong một môi trường mà sự cạnh tranh, những lời công kích và các trận diss track đã trở thành một phần văn hóa.

Một thành viên khác nhận xét: “Anh Mac nhiều opp lắm chứ đâu phải nhiêu đó”, sử dụng tiếng lóng opp (“oposition” hay “opponent”) của hip-hop để chỉ những đối thủ hoặc người có mâu thuẫn.

“Everybody vs Anh Mac,” Mac đáp lại bằng giọng điệu hài hước, nói thêm: “Anh Mac kết nối everybody.”

Không có lời đe dọa hay lời hứa sẽ trở lại phòng thu để giải quyết ân oán. Lần này, Mac dường như muốn khép lại cuộc tranh luận ngay từ trước khi nó có cơ hội bắt đầu.

Với những người theo dõi rap Việt underground từ cuối thập niên 2000, sự thay đổi này có thể gây bất ngờ.

Mac từng là một gương mặt tích cực trong cộng đồng battle rap, nơi những câu rap sắc bén, kỹ thuật gieo vần và khả năng đáp trả đối thủ là thước đo quan trọng của vị thế nghệ sĩ. Trong một cuộc phỏng vấn với NKI vào tháng 1/2024, anh từng nhìn lại những cuộc đối đầu liên quan đến một số rapper khác. Đối với Mac của thời kỳ ấy, một lời công kích có thể dẫn đến một bản rap. Sự im lặng đôi khi bị diễn giải là thất bại, còn một bài diss đủ sức gây chú ý có thể giúp người nghệ sĩ củng cố địa vị trong cộng đồng.

Tuy nhiên, từ năm 2024, phản ứng của anh trước những mâu thuẫn công khai bắt đầu có dấu hiệu thay đổi.

Tháng 4/2024, căng thẳng giữa Mac và Lil Shady xuất hiện trong giai đoạn GVR trải qua những bất đồng về vai trò lãnh đạo. Các đoạn trao đổi được Mac đăng tải cho thấy hai người có quan điểm trái ngược về tương lai của tập thể. Lil Shady sau đó có những bài đăng công kích anh trên mạng xã hội, nhưng anh hoàn toàn không đáp trả. Những bài đăng ấy về sau được cho là đã bị xóa.

Đến tháng 11 cùng năm, trong cuộc tranh cãi giữa LJ và NorahC, LJ nhắc đến Mac bằng một câu so sánh: “Mac real 9 thì [NorahC] cũng real 10.”

Dù không phải nhân vật trực tiếp của cuộc đối đầu, Mac vẫn bị LJ kéo vào câu chuyện. Và cũng như những lần trước đó, không có hành động đáp trả nào từ phía Mac.

“Những ngày diss đã qua rồi anh em,” Mac chỉ nói khi tiếp tục bị khơi gợi về những mâu thuẫn cũ.

Những mâu thuẫn không hoàn toàn biến mất. Chúng vẫn tồn tại, ngay cả khi Mac không còn chủ động tham gia. Điều thay đổi nằm ở cách anh lựa chọn phản ứng.

Một trong những trường hợp thể hiện rõ nhất lựa chọn này xảy ra vào tháng 5/2025.

72 Kiddy, rapper từng có quan hệ cộng tác với NKI, công khai chỉ trích tổ chức truyền thông do Mac điều hành, gọi NKI là “báo lá cải”. Tranh cãi liên quan đến một bài viết nhắc lại những chia sẻ trước đó của Kiddy về quá khứ có liên quan đến việc mua bán chất cấm.

Theo giải thích của NKI, những thông tin này xuất phát từ nội dung chính Kiddy từng công khai chia sẻ trên mạng xã hội. Tuy nhiên, phía phản đối đặt câu hỏi về việc đăng tải lại những chi tiết nhạy cảm trong quá khứ của một nghệ sĩ.

Việc một người từng công khai thông tin về bản thân có đồng nghĩa với việc mọi phương tiện truyền thông đều có quyền khai thác nó? Quyền được đưa tin và trách nhiệm cân nhắc tác động đối với nhân vật có thể gặp nhau ở đâu? Những câu hỏi ấy không có câu trả lời đơn giản.

Trong khi tranh cãi leo thang, một số người quen của Kiddy tiếp tục công kích Mac bằng ngôn từ gay gắt. Nhưng thay vì biến sự việc thành một cuộc chiến giữa các rapper, anh lựa chọn không đáp trả cá nhân.

Sự việc sau đó có bước chuyển biến khi 72 Kiddy xin lỗi Anh Mac và NKI, cho biết rapper đã nhìn nhận lại những phát ngôn sai lầm trước đây. Lời xin lỗi của Kiddy cho thấy một cuộc xung đột không nhất thiết phải kết thúc bằng một cuộc xung đột lớn hơn. Đây là một minh chứng thực tế cho việc Mac đang theo duổi: khi chiến thắng không còn là đánh bại ai đó.

Bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời Mac diễn ra vào tháng 8/2024, khi anh gia nhập Quân đội Hoa Kỳ với vai trò chuyên viên truyền thông đại chúng và quan hệ công chúng quân đội, phục vụ tại Sư đoàn Bộ binh số 4, đóng quân tại Fort Carson, Colorado.

Ở tuổi ngoài 30, rapper người Mỹ gốc Việt lựa chọn bắt đầu một sự nghiệp mà thành công không được đo bằng lượt nghe nhạc, những bình luận trên mạng xã hội hay kết quả của một trận rap beef.

Công việc mới cho phép Mac vận dụng những kỹ năng đã tích lũy trong nhiều năm hoạt động nghệ thuật như quay dựng video, xử lý âm thanh, nhiếp ảnh, thiết kế đồ họa. Ngoài ra, anh còn giảng dạy các lớp học về làm phim và kỹ thuật kể chuyện dành cho quân nhân.

Những kỹ năng từng phục vụ việc sản xuất âm nhạc và phát triển thương hiệu cá nhân giờ đây được sử dụng để ghi lại hoạt động huấn luyện, các cuộc diễn tập quân sự và những câu chuyện về người lính.

Các sản phẩm của anh được xuất hiện trên hệ thống Defense Visual Information Distribution Service (DVIDS), bao gồm những video về hoạt động của Sư đoàn Bộ binh số 4, nơi Quân đội Hoa Kỳ thử nghiệm các năng lực chỉ huy và kiểm soát thế hệ mới. Anh đã sản xuất hàng ngàn sản phẩm hình ảnh được công bố chính thức trên các nền tảng mạng xã hội quân sự ở mọi tầng. Khác với việc thu hút sự chú ý trong một cuộc tranh cãi trên mạng, những sản phẩm này phải đáp ứng các yêu cầu về độ chính xác, nhiệm vụ và tiêu chuẩn truyền thông quân đội.

Theo thông tin thành tích được cung cấp, Mac đã được trao Huân chương Tuyên dương Quân đội, một huân chương danh dự của Quân đội Hoa Kỳ. Một đoạn trong nội dung tuyên dương ghi nhận: “Thành tích của Hạ sĩ Nguyễn tạo ra ảnh hưởng không chỉ đối với Lữ đoàn hay Sư đoàn, mà đối với cả Quân đội Hoa Kỳ.”

Tất nhiên, một huân chương quân đội không phải thước đo cho tài năng rap, cũng như thành công nghề nghiệp không tự động khiến một người trở nên đúng đắn hơn những người từng bất đồng với họ. Nhưng trong câu chuyện của Mac, những thành tích ấy phản ánh sự chuyển hướng đáng kể về cách anh đầu tư thời gian và năng lực của mình. Người từng dành hàng giờ để viết những câu rap nhắm vào đối thủ giờ dành thời gian ấy cho những sản phẩm truyền thông và nhiệm vụ chuyên môn. Đó là một thay đổi có thể nhìn thấy trong thực tế, thay vì chỉ tồn tại trong những tuyên bố về sự trưởng thành.

Rap beef từ lâu đã đóng vai trò quan trọng trong lịch sử hip-hop. Từ những cuộc đối đầu mang tính biểu diễn đến những mâu thuẫn cá nhân, diss track có thể thúc đẩy khả năng viết lời, tạo ra những khoảnh khắc văn hóa đáng nhớ và giúp nghệ sĩ xác lập bản sắc. Bản thân rap beef không nhất thiết là điều tiêu cực. Vấn đề xuất hiện khi sự cạnh tranh nghệ thuật vượt khỏi âm nhạc, biến thành những cuộc công kích cá nhân không có hồi kết.

Với một thế hệ rapper lớn lên cùng diễn đàn internet, nơi danh tiếng đôi khi được quyết định qua từng cuộc tranh cãi, việc chủ động rời khỏi vòng xoáy ấy có thể khó khăn không kém việc tham gia. Mac hiểu điều này hơn nhiều người. Anh đã trải qua những mâu thuẫn kéo dài, sự thay đổi của các tập thể và những cuộc đối đầu với cả bạn bè lẫn đối thủ cũ. Nhưng ở hiện tại, anh dường như không còn xem việc người khác nói gì về mình là vấn đề cần phải giải quyết ngay lập tức.

Chưa thể khẳng định Mac sẽ vĩnh viễn không viết thêm một bản diss. Nghệ sĩ có quyền thay đổi quan điểm, và một lời tuyên bố trong nhóm chat chưa thể trở thành lời cam kết cho cả cuộc đời. Dẫu vậy, cách anh phản ứng trước những tranh cãi từ năm 2024 đến nay cho thấy một xu hướng nhất quán hơn lời nói, không còn đối đầu hay phản ứng trước khiêu khích và tập trung nhiều hơn vào công việc bên ngoài âm nhạc.

Mac không cho biết anh đã từ bỏ hip-hop. Những kỹ năng sáng tạo từng hình thành trong môi trường này vẫn hiện diện trong các công việc anh đang làm. Thay đổi lớn nhất có lẽ không nằm ở việc anh còn rap hay không, mà ở việc anh không còn cần một đối thủ để tạo ra động lực cho bản thân.

“Sống tốt mỗi ngày là bài diss lớn nhất” có thể chỉ là một câu nói ngẫu hứng trong cuộc trò chuyện giữa những người quen. Nhưng đối với một rapper có lịch sử dài với các cuộc đối đầu, nó mang ý nghĩa như một sự thay đổi trong cách định nghĩa chiến thắng. Bởi sau cùng, một người có thể chiến thắng hàng chục trận rap beef nhưng vẫn không giải quyết được những vấn đề ngoài đời thực.

Mac, ít nhất ở thời điểm này, đang tìm cách thể hiện tinh thần hip-hop thông qua việc xây dựng cuộc sống của chính mình. Anh không cần thắng thêm một trận beef để chứng minh mình đã bước sang chương mới tốt hơn của cuộc đời.