top of page
​AD

Hình Ảnh Việt Nam Của Bác Sĩ Hocquard (1884 - 1885)

Đã cập nhật: 12 thg 6, 2024

Bác sĩ Charles-Édouard Hocquard tham gia lực lượng viễn chinh Bắc Kỳ với vai trò bác sĩ nhưng ông cũng tỏ ra là một nhiếp ảnh gia xuất sắc.

ree
Charles-Édouard Hocquard (1853 - 1911) là bác sĩ, nhà thám hiểm người Pháp, nổi tiếng là một nhiếp ảnh gia.

Những bức ảnh này có giá trị lịch sử quan trọng, chúng làm chứng cho một thời kỳ đặc biệt trong lịch sử Việt Nam khi người Pháp kết thúc cuộc chinh phục Đông Dương và chúng cũng là dấu tích cuối cùng của các thành quách trước đây của Việt Nam.


Sau khi chiếm thành Hà Nội năm 1882, Hoàng Diệu tự sát, quân Pháp tiến về biên giới Trung Quốc, vì triều đình Huế đã bí mật yêu cầu người Trung Quốc, đầu tiên là quân Cờ Đen, và cuối cùng là quân chính quy, giúp Việt Nam đánh Pháp. Quả thực, toàn bộ miền bắc Bắc Kỳ lúc đó đã bị quân Trung Quốc chiếm đóng.


Hải quân Pháp đã chiếm đóng Pescadores và Quần đảo Formosa (Đài Loan), nhưng không thể gây chiến với một đất nước có 400 triệu dân, Pháp đã đồng ý ký Hiệp ước Tien-Tsin với Trung Quốc vào ngày 9/6/1885, trong đó Trung Quốc tiến hành trở lại để quân đội của họ tôn trọng biên giới Bắc Kỳ do một ủy ban Pháp - Trung phân định. Pháp sau đó đã hoàn tất việc chiếm đóng toàn bộ Việt Nam.


Ngày 5/7/1885, vua Hàm Nghi ban chiếu Cân Vương cho dân tộc Việt Nam.


Chính tại đây Bác sĩ Hocquard đã ra đi nhường chỗ cho Bác sĩ Neis, bác sĩ hải quân, người đã thay mặt Bộ Ngoại giao Pháp can thiệp vào việc phân định biên giới Bắc Kỳ với Trung Quốc (1885 - 1887).


Thành Bắc Ninh (1884)


ree
Bắc Ninh (13/3/1884), một ngày sau ngày thất thủ.

ree
Cổng thành Bắc Ninh mà quân Pháp tiến vào.

ree
Tháp trung tâm và kho gạo của thành Bắc Ninh.

ree
Thành Bắc Ninh.

ree
Thành Bắc Ninh bị pháo binh Pháp phá hủy.

ree
Chùa Hoàng Gia thành Bắc Ninh.

ree
Voi của Tổng đốc Bắc Ninh.

ree
Súng máy và dàn pháo lấy từ Cờ đen ở Bắc Ninh.

ree
Yên ngựa, vũ khí, quần áo lấy từ Cờ Đen.

ree
Bức tường chắn do quân Cờ đen đắp xung quanh Bắc Ninh.

ree
Pháo đài của Trung Quốc ở vùng lân cận Bắc Ninh.

ree
Nơi trú ẩn xung quanh Bắc Ninh.

Thành Hồng Hoa (1884)


ree
Nơi trú ẩn Trung Hoa ở Hồng Hoa.

ree
Nơi trú ẩn Trung Hoa trên sông Hồng hướng về Hồng Hoa.

ree
Tường phòng thủ sông Hồng hướng về Hồng Hoa.

ree
Nơi trú ẩn Trung Hoa ở Hồng Hoa.

ree
Nơi trú ẩn và phòng thủ bằng tre ở Hồng Hoa.

ree
Lối vào pháo đài ngầm ở Hồng Hoa.

ree
Hệ thống phòng thủ của Trung Quốc với ba vòng tre phía bắc Hồng Hoa.

ree
Pháo đài Trung Quốc với hàng rào tre ở Hồng-Hoa.

ree
Pháo đài kiên cố lớn do người Hoa xây dựng tại Hồng Hoa.

ree
Pháp tiến vào Hồng Hòa, pháo vượt sông Đen.

ree
Cổng vào làng Trạch-Mai.

ree
Cổng vào làng Trạch-Mai.

ree
Cảnh quan trên đường đi Hồng Hoa.

ree
Cây cầu tre mà người Pháp bắc qua sông Đen.

ree
Sông Đen hướng về Bát Bắc.

ree
Chùa trên cù lao giữa sông Hồng ở Hồng Hoa.

ree
Tường bao và hào của thành Hồng Hòa.

ree
Hồng Hoa cố thủ bằng hàng rào tre.

ree
Điểm dừng chân của người Pháp tại Hồng Hoa.

ree
Di tích thị trấn Hồng Hoa (phố chính).

Phú Doãn (1884)


ree
Sông Claire thượng nguồn Phủ Doãn.

ree
Tay súng Algeria ở Phủ Doãn.

Phú Xá (1884)


ree
Rào chắn ở thôn Phú Xá.

Nam Định (1884)


ree
Cổng thành Nam Định nhìn từ vòng vây.

ree
Cổng thành Nam Định bị đạn pháo đập nát.

ree
Tháp trung tâm thành Nam Định bị đạn đại bác Pháp sứt mẻ.

ree
Đại bác do Pháp tặng và lấy từ người An Nam ở Nam Định (?).

ree
Chùa Nam Định.

ree
Chùa hoàng gia thành Nam Định.

ree
Chùa Nam Định.

ree
Suối Nam Định.

ree
Chòi chợ quanh Nam Định.

ree
Nhà Thờ Công Giáo Nam Định.

ree
Phố người Hoa ở Nam Định.

Ninh Bình (1884)


ree
Tổng quan về bãi đá lớn Ninh Bình.

ree
Bãi đá Ninh-Bình.

ree
Pháo đài và núi Đáp Cầu.

Người Pháp (1884 - 1885)


ree
Pháo hạm La Mutine.

ree
Pháo hạm Le Pluvier.

ree
Pháo hạm Yatagan trên sông Hồng.

ree
Pháo hạm L'Eclair.

ree
Pháo hạm La Fanfare.

ree
Pháo hạm La Bất Ngờ trước bãi đá Ninh-Bình.

ree
Tướng Brière de Lisle và các nhân viên của ông.

ree
Tướng Millot và các nhân viên của ông.

ree
Pháo binh Pháp đi qua kênh ghềnh.

ree
Lô cốt Pháp bảo vệ tả ngạn sông Hồng.

ree
Thủy quân lục chiến Pháp.

ree
Các cuộc giao tranh của người Bắc Kỳ (Linh-Tập).

Người Trung Quốc (1884 - 1885)


ree
Một thương nhân Trung Quốc ở Hà Nội.

ree
Một thương nhân Trung Quốc ở Hà Nội.

ree
Thanh niên Trung Quốc.

ree
Tầng lớp trẻ giàu có Trung Quốc.

ree
Người phụ nữ Trung Quốc.

ree
Một cô gái Trung Quốc đến từ Fou-Tcheou.

ree
Một người đàn ông Trung Quốc.

ree
Cu li Trung Quốc.

ree
Quân Cờ Đen được đưa vào phục vụ cho Pháp (sau đó họ đã đào ngũ sau khi chặt đầu hạ sĩ quan người Pháp của họ).

ree
Hai lá cờ đen bị bắt ở Tuyên-Quan.

ree
Lính chính quy Trung Quốc.

Hiệp ước Pháp-Trung (1884 - 1885)


ree
Đại sứ quán Trung Quốc đến hiệp ước hòa bình sau Lạng Sơn.

ree
Sứ quán Trung Quốc được cử đến Lạng Sơn để giải quyết sơ bộ hòa bình (6/9/1885).

ree
Triều đình Huế gửi sứ bộ tới tướng Millot.

ree
Các đại sứ triều đình Huế, thông dịch viên và người cầm huân chương.

ree
Phủ Phú Hải, gần Hà Nội, hai đại sứ Huế, Tông Đốc Hà Nội.

Hà Nội (1884 - 1885)


ree
Lô cốt kiểu Pháp ở mấu lồi phía Bắc thành Hà Nội.

ree
Lô cốt Pháp bảo vệ Biển Hồ (Hôm Tây).

ree
Chùa Hoàng Gia (Điện Kinh-Thiên) được người Pháp biến thành đồn quân sự.

ree
Cung đình (Điện Kinh-Thiên) hóa thành không gian thu nhỏ trong kinh thành Hà Nội.

ree
Cửa Bắc Hoàng thành Hà Nội nhìn từ bên ngoài.

ree
Cửa Bắc Thành Hà Nội nhìn từ bên trong.

ree
Quang cảnh Thành Hà Nội, Cổng Sơn Tây.

ree
Căn phòng nhỏ của thành Hà Nội.

ree
Một góc tường thành Hà Nội.

ree
Một cổng thành phố Hà Nội.

ree
Doanh trại của lính bộ binh Bắc Kỳ trong rừng Petit Lạc (Hoàn-Kiêm).

ree
Nghĩa trang Pháp ở Hà Nội.

ree
Cầu Papier gần Hà Nội nơi Trung úy Françis Garnier (21/12/1873) và Chỉ huy trưởng Henri Rivière (19/5/1883) qua đời.

ree
Thành phố Hà Nội nhìn từ Hồ Nhỏ (Hoàn-Kiêm).

ree
Bờ Hồ Nhỏ ở Hà Nội.

ree
Chùa Hà Nội.

ree
Chùa Hà Nội.

ree
Chùa Hà Nội.

ree
Tháp giáo sĩ của chùa Hà Nội.

ree
Cầu Thê Húc dẫn vào đền Ngọc Sơn.

ree
Tháp chùa Báo Ân bên bờ hồ Hoàn Kiếm.

ree
Lối vào chùa Ngọc Sơn (Hoàn-Kiêm).

ree
Cổng vào một ngôi chùa gần Hà Nội.

ree
Chùa Voi-Phúc gần Hà Nội (cách Cầu Giấy 1Km) hay chùa Balny của người Pháp (nơi Thiếu tướng Adrien Balny bị giết ngày 21/12/1873.

ree
Ngôi chùa nhỏ nằm bên bờ Hồ Lớn (Hô-Tây).

ree
Văn Miếu được người Pháp gọi là “Chùa Quạ”.

ree
Các cựu bình chọn của Văn Miếu.

ree
Chợ đồ đồng.

ree
Chợ đồng và phế liệu.

ree
Chợ đồ may mặc.

ree
Chợ thuốc chữa bệnh.

ree
Chợ sản xuất giỏ.

ree
Phố trao đổi.

ree
Phố gai dầu.

ree
Quảng trường Hà Nội trong ngày họp chợ.

ree
Một con phố ở Hà Nội.

ree
Một con phố ở Hà Nội.

ree
Phố gốm sứ.

ree
Phố buôn gỗ.

ree
Đường phố Hà Nội bị bão tàn phá.

ree
Nhượng bộ Pháp ở Hà Nội trên sông Hồng.

ree
Phái đoàn Công giáo tại Hà Nội.

ree
Một khu vườn ở Bắc Kỳ.

ree
Những túp lều tranh gần Hà Nội.

ree
Xung quanh Hà Nội.

ree
Người buôn tre ở Hà Nội.

ree
Cảnh quan xung quanh Hà Nội.

ree
Cảnh quan ở khúc sông Hồng gần Hà Nội.

ree
Cảnh quan bên bờ Hồ Lớn (Hô-Tây).

ree
Cảnh quan gần Hồ Lớn.

ree
Làng gần Hà Nội.

Chân dung (1884 - 1885)


ree
Phụ nữ Bắc Kỳ ở Hà Nội.

ree
Phụ nữ Bắc Kỳ ở Hà Nội.

ree
Người phụ nữ trẻ Bắc Kỳ.


ree
Người phụ nữ trẻ Bắc Kỳ ở Nam Định.

ree
Người phụ nữ trẻ An Nam đến từ miền Nam.

ree
Người phụ nữ trẻ An Nam ở Sài Gòn.

ree
Người phụ nữ trẻ và đứa con.

ree
Một vũ công.

ree
Sưng và nứt môi do trầu gây ra.

ree
Người phụ nữ An Nam, kiểu mũ Bắc Kỳ.

ree
Vợ của một phó tỉnh gần Hà Nội.

ree
Người đàn ông An Nam.

ree
Người đàn ông An Nam.

ree
Một thông dịch viên người An Nam.

ree
Gia đình thương nhân An Nam.

ree
Một diễn viên.

ree
Người đẹp Bắc Kỳ.

ree
Một gia đình tư sản.

ree
Một bang trưởng vùng Nam Định.

ree
Một người Quan Thoại An Nam.

ree
Một vị quan An Nam ở Huế.

ree
Một vị quan An Nam ở Huế.

ree
Một vị quan An Nam trong trang phục thành phố.

ree
Một người Quan Thoại.

ree
Một vị quan ở Hà Nội.

ree
Một vị quan tài chính.

ree
Joseph Lai, thông dịch viên Công giáo của Tổng đốc Hà Nội.

ree
Lính tập Sài Gòn và lính tập Bắc Kỳ (trang phục cũ).

ree
Lính tập Bắc Kỳ.

ree
Một tay súng Sài Gòn.

ree
Một tay súng người An Nam và gia đình.

ree
Phiên dịch viên của Cư xá Hà Nội.

ree
Các học giả và phiên dịch viên từ Cư trú Hà Nội.

ree
Tổng đốc của Hà Nội ngày 14/7/1884.

ree
Tổng đốc của Hà Nội ngày 14/7/1884.

Luật pháp (1884 - 1885)


Trong câu chuyện của mình, bác sĩ Hocquard kể rằng người Pháp dùng từ “giặc cướp” để chỉ những người nổi dậy chống lại họ, ông nói rằng ông khâm phục lòng dũng cảm kiên cường của một người “giặc cướp” đã bị chặt đầu ngay trước mặt mình.


ree
Quan của công lý.

ree
Phiên tòa xét xử “giặc cướp” tại Khu dân cư Hà Nội.

ree
Người đàn ông Quan Thoại tên Phú Đoàn (Riviere Claire) và dãy phòng của anh ấy.

ree
Ba tên “cướp biển” đốt phá bị Tổng đốc Nam Định kết án tử hình.

ree
Một người bị kết án đang tiến hành hành quyết.

ree
Hành hình chặt đầu.

ree
Hành hình chặt đầu.

Cuộc sống đời thường (1884 - 1885)


Từ vựng thời đó: “cagnas” = cái nhà (ngôi nhà), “congai” = con gái (cô gái trẻ).


ree
Nhà máy luyện bạc.

ree
Thợ rèn.

ree
Máy dệt bông.

ree
Người An Nam dệt vải để quay tơ.

ree
Một nhóm diễn viên.

ree
Một dàn nhạc Bắc Kỳ.

ree
Nhà hát An Nam ngày 14/7/1885.

ree
Vũ công An Nam.


ree
Bốn vũ công trong trang phục hoành tráng.

ree
Người hút thuốc phiện.

ree
Đường phố Hà Nội.

ree
Trường Truyền giáo Pháp tại Nam Định.

ree
Làng Công giáo, kiệu và tôi tớ của Giám mục.

ree
Các loại cu li (người mang).

ree
Người An Nam dắt trâu xuống hố tưới nước.

ree
Những tấm gỗ chạm khắc trên cửa chùa.

ree
Cây bồ đề.

ree
Thuyền tam bản và người An Nam trên sông Hồng.


Những bức ảnh của bác sĩ Hocquard được cung cấp bởi ông Trân Quang Đông ở Na Uy.

Bình luận


Không bao giờ bỏ lỡ bản tin mới

Đăng ký nhận tin từ Ngoài Kia

Cảm ơn bạn. Chúng tôi sẽ liên hệ sớm.

bottom of page