Nhà Trắng Tuyển Dàn Phụ Nữ Từ Cùng Một Khuôn Mẫu
Đằng sau vẻ bề ngoài được tạo kiểu hoàn hảo là câu hỏi nghiêm túc về cách tổng thống Mỹ lựa chọn người đại diện cho quyền lực.
Tháng 10/2026, Tổng thống Donald Trump công bố Katie Zacharia là người phát ngôn mới của Nhà Trắng. Zacharia từng là một bình luận viên chính trị xuất hiện trên Fox News và Newsmax, đồng thời làm việc cho tập đoàn truyền thông của chính ông. Zacharia thay thế Karoline Leavitt, người rời chức vụ sau khi sinh con thứ hai. Trong thông báo bổ nhiệm ngày 9/10, ông Trump ca ngợi sự trung thành và nhiệt tình ủng hộ phong trào MAGA của Zacharia. Một người am hiểu quá trình lựa chọn nhân sự mô tả Zacharia cứ như vừa bước ra từ bộ phận tuyển diễn viên. Một cách đánh giá thú vị dành cho người đại diện phát ngôn cho chính phủ Hoa Kỳ.
Nhìn lại những người từng đứng ở bục phát ngôn Nhà Trắng dưới thời ông Trump, người ta dễ hiểu vì sao cách ví von ấy xuất hiện. Kayleigh McEnany, Karoline Leavitt và Katie Zacharia đều là những gương mặt quen với môi trường truyền thông bảo thủ, xuất hiện trước ống kính với phong thái được chuẩn bị kỹ càng. Mở rộng phạm vi sang Hope Hicks, Margo Martin, Alina Habba, Pam Bondi, Kristi Noem hay Kimberly Guilfoyle, một ngôn ngữ thẩm mỹ tương đối dễ nhận ra bắt đầu hình thành từ việc tóc được tạo kiểu công phu, trang điểm sắc nét, trang phục sang trọng và vẻ ngoài phù hợp với các chương trình truyền hình chính trị hơn là hình dung truyền thống về giới công chức Washington. Tất nhiên, không phải ai trong số họ cũng có những đặc điểm ấy, và họ cũng không giữ cùng một loại chức vụ. Nhưng sự tương đồng đủ khiến công chúng đặt câu hỏi liệu đây là kết quả của lựa chọn cá nhân, của môi trường truyền thông, hay của một hệ thống tuyển dụng vốn đặc biệt coi trọng hình ảnh.
Trong một chính quyền do cựu ngôi sao truyền hình thực tế như Donald Trump điều hành, khả năng lên hình đẹp cũng xứng đáng được đưa vào phần lý lịch. Vấn đề là Nhà Trắng không phải là một phim trường cho các chương trình truyền hình thực tế. Người đứng trước quốc huy Hoa Kỳ không được trả lương để bảo đảm tổng thống luôn có góc máy đẹp nhất. Đó là công việc liên quan đến thông tin công, sự minh bạch và trách nhiệm giải trình trước hàng trăm triệu người dân.
Câu chuyện về tiêu chuẩn ngoại hình trong thế giới của Trump thực ra đã được ghi nhận từ gần một thập niên trước. Tháng 2/2017, Axios đăng bài điều tra của Mike Allen và Jonathan Swan về cách ông Trump nhìn nhận bản thân như nhà sản xuất của một chương trình truyền hình khổng lồ. Những người từng làm việc cùng ông kể rằng tổng thống đặc biệt chú ý đến trang phục, đầu tóc, vóc dáng và cách cấp dưới xuất hiện trước công chúng. Đàn ông cần vest chỉnh tề, cà vạt phù hợp, tác phong đủ uy nghi. Phụ nữ, theo lời một cựu nhân viên chiến dịch, được kỳ vọng phải ăn mặc như phụ nữ. Thậm chí, một số nữ nhân viên vận động tranh cử tại địa phương cảm thấy cần mặc váy để gây ấn tượng với ông chủ, mặc dù công việc của họ thường xuyên đòi hỏi đi bộ và tiếp xúc cử tri.
Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, hashtag #DressLikeAWoman lan rộng trên mạng xã hội, với hình ảnh phụ nữ mặc quân phục, đồ bảo hộ chữa cháy, áo blouse y khoa và trang phục nghề nghiệp khác. Họ muốn biết chính xác tổng thống định nghĩa thế nào là ăn mặc đúng tư cách phụ nữ. Nếu một nữ phi công lái chiến đấu cơ hoặc một bác sĩ đang phẫu thuật không đáp ứng được tiêu chuẩn ấy, vấn đề nằm ở người viết quy chuẩn.
Ông Trump cũng soi xét ngoại hình đàn ông. Ông không hài lòng với bộ vest thiếu chỉnh tề của Sean Spicer trong buổi họp báo đầu tiên và từng đánh giá các ứng viên nội các dựa trên việc họ có trông phù hợp với chức vụ hay không. Những người đàn ông cao lớn, ăn mặc quyền uy và có phong thái như nhân vật điện ảnh thường nhận được sự chú ý của ông. Nhưng nếu đàn ông được yêu cầu phải trông như những người chỉ huy, phụ nữ lại phải đáp ứng thêm một định nghĩa về nữ tính. Sự khác biệt ấy có ý nghĩa bởi nó biến giới tính thành tiêu chuẩn nghề nghiệp, dù chẳng ai giải thích được một chiếc váy sẽ giúp viết thông cáo chính sách tốt hơn quần âu ở điểm nào.
Trong một tổ chức có quyền lực tập trung, những tín hiệu từ người đứng đầu có thể định hình hành vi mà chẳng cần đến quy chế. Nếu cấp dưới tin rằng tổng thống thích một kiểu diện mạo, sở thích ấy có thể trở thành một tiêu chuẩn tuyển chọn không thành văn. Người ta sẽ tự điều chỉnh, cấp quản lý sẽ tự dự đoán, và cuối cùng mọi người đều biết nên xuất hiện như thế nào mà không ai cần nhận mình đã đặt ra luật.
Ngày 20/1/2025, ngay khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump ký sắc lệnh chấm dứt các chương trình DEI (Diversity, Equity and Inclusion) — đa dạng, công bằng và hòa nhập — trong chính phủ liên bang. Chính quyền của ông lập luận rằng những chính sách này tạo ra sự ưu ái dựa trên chủng tộc và giới tính, làm suy yếu nguyên tắc tuyển dụng dựa trên năng lực. Một ngày sau, ông tiếp tục ban hành sắc lệnh yêu cầu khôi phục cơ hội nghề nghiệp dựa trên thành tích cá nhân, đề cao kỹ năng, sự chăm chỉ và trình độ chuyên môn thay vì những đặc điểm nhân khẩu học. Các cơ quan liên bang sau đó được chỉ đạo cho nhân viên phụ trách DEI nghỉ hành chính, tiến tới giải thể những bộ phận liên quan.
Chỉ ba ngày sau sắc lệnh đầu tiên, ngày 23/1, Karoline Leavitt, Sonny Joy Nelson và Kieghan Nangle cùng xuất hiện trước báo giới Nhà Trắng. Ba phụ nữ trẻ da trắng với mái tóc vàng được tạo kiểu chỉn chu, bước cạnh nhau trong những chiếc áo khoác dài, nhanh chóng trở thành đề tài bàn tán. Một nhà bình luận bảo thủ thậm chí hào hứng tuyên bố nước Mỹ cuối cùng đã bước vào kỷ nguyên “thống trị của những cô gái tóc vàng”. Tờ The Daily Beast sử dụng chính cụm từ ấy làm tiêu đề bài viết giới thiệu đội ngũ truyền thông mới của ông Trump. Trong tuần lễ mà chính quyền tuyên bố xóa bỏ những ưu ái dựa trên đặc điểm nhân khẩu học, hình ảnh ba nữ nhân viên có diện mạo tương đồng đã tạo nên một sự đối chiếu khó bỏ qua.
Dĩ nhiên, không thể kết luận rằng ba người phụ nữ này được lựa chọn vì nhan sắc. Nhưng chính lập luận chống DEI của ông Trump khiến quá trình tuyển chọn nhân sự trong chính quyền ông trở thành đối tượng cần được xem xét theo cùng một tiêu chuẩn. Nếu việc ưu tiên ứng viên vì chủng tộc hoặc giới tính bị phản đối vì làm lu mờ năng lực cá nhân, thì một sự ưu ái không chính thức dành cho những người có ngoại hình phù hợp với sở thích của tổng thống, nếu tồn tại, cũng cần chịu sự chất vấn tương tự. Người ta có thể loại bỏ các chỉ tiêu đa dạng trên giấy tờ, nhưng điều đó không bảo đảm những thiên kiến cá nhân sẽ tự động biến mất khỏi phòng tuyển dụng.
Sự châm biếm nằm ở khoảng cách giữa nguyên tắc được tuyên bố và những gì có thể diễn ra trong thực tế. Một chính quyền khẳng định không nên tuyển người dựa trên giới tính hay chủng tộc lại có người đứng đầu từng công khai yêu cầu phụ nữ phải ăn mặc nữ tính, thường xuyên bình luận về ngoại hình cấp dưới và có lịch sử đánh giá ứng viên theo phong thái của những nhân vật được tuyển vai trong phim ảnh. Ông Trump đã thay DEI bằng một hệ thống tuyển chọn phụ nữ da trắng, tóc vàng và có ngoại hình hấp dẫn. Chính vì ông liên tục nhấn mạnh năng lực là tiêu chuẩn quan trọng nhất, liệu những ứng viên không phù hợp với gu thẩm mỹ của tổng thống có được đánh giá trên cùng một mặt bằng cơ hội?
Một nền công vụ dựa trên năng lực phải bảo đảm rằng những tiêu chuẩn lựa chọn có thể được giải thích, kiểm chứng và áp dụng nhất quán. Việc xóa bỏ một cơ chế ưu tiên chưa đủ chứng minh hệ thống tuyển dụng đã trở nên công bằng hơn. Muốn biết điều đó, cần nhìn vào những người được lựa chọn, những ứng viên không được lựa chọn và lý do đằng sau mỗi quyết định. Bởi nếu một chính quyền tuyên bố chấm dứt mọi sự thiên vị nhưng vẫn để những sở thích cá nhân không được công khai chi phối cơ hội nghề nghiệp, vấn đề không biến mất.
Truyền hình là mấu chốt quan trọng để giải thích hiện tượng này. Ông Trump hiểu sức mạnh của hình ảnh và thói quen khán giả từ nhiều thập niên trước khi bước vào Nhà Trắng. Ông là ngôi sao của The Apprentice, chương trình biến những cuộc tuyển dụng, sa thải và đối đầu nơi công sở thành giải trí đại chúng. Một ứng viên có thể sở hữu hàng loạt bằng cấp, nhưng trước khi chứng minh năng lực, họ phải chứng minh mình có thể xuất hiện trước máy quay.
Khi trở thành tổng thống, ông Trump mang theo bản năng ấy. Fox News, Newsmax và hệ sinh thái truyền thông bảo thủ trở thành nguồn cung cấp nhân sự quen thuộc. Theo thống kê của NPR vào ngày 20/1/2025, ông đã ưu ái lựa chọn ít nhất 19 người từng làm người dẫn chương trình, bình luận viên, nhà báo hoặc nhà sản xuất của Fox News cho những vị trí cấp cao trong nhiệm kỳ thổng thống thứ hai. Con số cho thấy một thực tế kinh nghiệm xuất hiện trên truyền hình có thể mở ra con đường rất ngắn đến quyền lực chính trị.
Phụ nữ trong mạng lưới chính trị của Donald Trump
Katie Zacharia, cựu Thư ký báo chí Nhà Trắng giai đoạn 12/10 - 16/10/2026. Karoline Leavitt, Thư ký báo chí Nhà Trắng giai đoạn 2025 - 2026. Pam Bondi, Cựu Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ giai đoạn 2025 - 2026. Natalie Harp, Trợ lý điều hành và trợ lý đặc biệt của Trump. Kelly Loeffler, Người đứng đầu Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Hoa Kỳ. Kayleigh McEnany, Thư ký báo chí Nhà Trắng giai đoạn 2020 - 2021. Alyssa Farah Griffin, Giám đốc Truyền thông chiến lược Nhà Trắng năm 2020. Sarah Huckabee Sanders, Thư ký báo chí Nhà Trắng giai đoạn 2017 - 2019. Kellyanne Conway, Giám đốc chiến dịch tranh cử năm 2016 và Cố vấn Tổng thống. Susie Wiles, Chánh Văn phòng Nhà Trắng. Mercedes Schlapp, Cố vấn cấp cao phụ trách truyền thông chiến lược tại Nhà Trắng. Sarah Matthews, Phó Thư ký báo chí Nhà Trắng giai đoạn 2020 - 2021. Sonny Joy Nelson, cựu Giám đốc phụ trách quan hệ truyền thông Nhà Trắng. Linda McMahon, Bộ trưởng Giáo dục Hoa Kỳ. Kristi Noem, cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa Hoa Kỳ. Tulsi Gabbard, cựu Giám đốc Tình báo Quốc gia Hoa Kỳ. Alina Habba, cựu Cố vấn Tổng thống tại Nhà Trắng. Madeleine Westerhout, Giám đốc phụ trách hoạt động Phòng Bầu dục. Kimberly Guilfoyle, cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Hy Lạp Caroline Sunshine, trợ lý báo chí Nhà Trắng năm 2018. Johanna Persing, Giám đốc Truyền thông phụ trách Nội các tại Nhà Trắng, Sara Carter, lãnh đạo Văn phòng Chính sách Kiểm soát Ma túy Quốc gia Hoa Kỳ. Liz Harrington, người phát ngôn của Trump. Hope Hicks, cựu Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng. Erin Perrine, quan chức truyền thông cấp cao. Lindsey Halligan, cựu luật sư riêng của Trump và trợ lý Nhà Trắng. Kieghan Nangle, cựu Thư ký báo chí Nhà Trắng. Jenna Ellis, cố vấn pháp lý cấp cao của Trump. Christina Bobb, quan chức phụ trách pháp lý thuộc Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa. Morgan Ortagus, Phó Đặc phái viên Hoa Kỳ phụ trách Trung Đông. Monica Crowley, Trưởng ban Lễ tân Ngoại giao Hoa Kỳ. Margo Martin, trợ lý đặc biệt của Trump và cố vấn truyền thông. Anna Kelly, Phó Thư ký báo chí Nhà Trắng.
Dưới thời ông Trump, các chức danh phát ngôn viên Nhà Trắng từng lần lượt được đảm nhiệm bởi Sarah Huckabee Sanders, Stephanie Grisham, Kayleigh McEnany, Karoline Leavitt và nay là Katie Zacharia. Xung quanh họ còn có Hope Hicks, Kellyanne Conway, Mercedes Schlapp, Margo Martin, Natalie Harp, Anna Kelly, Caroline Sunshine, Madeleine Westerhout, Erin Perrine và Liz Harrington, những người từng đảm nhiệm các công việc khác nhau trong bộ máy truyền thông, đội ngũ trợ lý hoặc chiến dịch chính trị của ông. Phần lớn có ngoại hình tương tự nhau và được chính ông trực tiếp lựa chọn.
Ở nhóm pháp lý, những cái tên như Alina Habba, Pam Bondi, Lindsey Halligan, Jeanine Pirro và Jenna Ellis thường được nhắc đến vì khả năng đối đầu công khai với báo chí, xuất hiện trong các cuộc tranh luận và bảo vệ ông Trump trước những cáo buộc chính trị hoặc pháp lý. Trong nhóm chính trị cấp cao có Kristi Noem, Kimberly Guilfoyle, Kelly Loeffler, Linda McMahon, Tulsi Gabbard và Susie Wiles.
Trong số những phụ nữ đang hoặc từng làm việc dưới quyền Trump, nhóm phụ trách truyền thông và trợ lý thân cận là đối tượng đáng chú ý nhất khi xem xét về tiêu chuẩn ngoại hình trong tuyển dụng. Không ít người trong số họ có xuất thân từ truyền hình, người mẫu, ngành giải trí hoặc từng xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực truyền thông chính trị, nơi diện mạo và khả năng xuất hiện trước ống kính được đặc biệt coi trọng. Hope Hicks từng làm người mẫu, Caroline Sunshine xuất thân từ Disney, Kayleigh McEnany là bình luận viên truyền hình, còn Karoline Leavitt sớm xây dựng hình ảnh cá nhân qua các cuộc đối đầu với báo chí. Đặt những gương mặt này cạnh nhau, sự lặp lại của một phong cách nữ tính, trẻ trung và chỉn chu khó tránh khỏi gây tò mò, nhất là khi ông Trump từng công khai bình luận về Leavitt trước các phóng viên: “Chính là gương mặt ấy. Bộ óc ấy. Đôi môi ấy, cách chúng chuyển động.”
Dĩ nhiên, những điểm tương đồng ấy chưa đủ chứng minh họ được tuyển dụng vì nhan sắc. Nhưng cũng sẽ quá dễ dãi nếu lập tức quy tất cả về sự trùng hợp ngẫu nhiên, khi người có quyền tuyển chọn đã nhiều lần thể hiện rằng vẻ ngoài là điều ông đặc biệt để mắt tới. Một số người trong số họ xây dựng hình ảnh chính trị như một thương hiệu cá nhân. Họ biết đứng trước ống kính, trình bày quan điểm thành những đoạn phát biểu ngắn, phản ứng nhanh với tranh cãi và duy trì sự chú ý của truyền thông. Đây là những kỹ năng hữu ích trong chính trị hiện đại. Rắc rối xuất hiện khi chúng bắt đầu được coi như thước đo thay thế cho năng lực quản trị.
Một người giỏi tranh luận trên Fox News chưa chắc giỏi điều hành cơ quan liên bang. Khả năng đưa ra lời đáp khiến người dẫn chương trình im lặng không tương đương với khả năng giải thích một chính sách phức tạp trước quốc hội. Nhưng trong môi trường chính trị hoạt động bằng những đoạn video ngắn, ưu thế thứ nhất dễ dàng được nhìn thấy hơn ưu thế thứ hai. Cử tri có thể chứng kiến một màn đối đáp trong vài giây. Họ phải chờ nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, mới biết quyết định hành chính ấy gây ra hậu quả gì.
Ông Trump đã biến chính phủ thành trường quay truyền hình. Chẳng có gì trong Hiến pháp Hoa Kỳ quy định một bộ trưởng phải biết xử lý góc máy. Nhưng hiến pháp cũng không dự liệu một tổng thống có thể đam mê xem truyền hình đến mức nhận ra những ứng viên tiềm năng ngay giữa chương trình bình luận buổi tối.
Bên ngoài Nhà Trắng, giới thời trang và truyền thông đã phát triển một thuật ngữ riêng “khuôn mặt Mar-a-Lago” cho vẻ ngoài của các nhân vật trong thế giới Trump. Cụm từ này mô tả phong cách thẩm mỹ đặc trưng bởi trang điểm đậm, tóc được tạo kiểu cầu kỳ, làn da rám nắng và những đường nét khuôn mặt được nhấn mạnh. Một số bài viết thảo luận cả xu hướng thẩm mỹ nội khoa và phẫu thuật.
Mar-a-Lago, khu nghỉ dưỡng xa hoa ở Palm Beach do ông Trump sở hữu, từ lâu đã đại diện cho một quan niệm về thành công gắn với tiền bạc, sự nổi tiếng và tính phô trương. Những chi tiết từng thuộc văn hóa tiệc tùng của giới thượng lưu Florida giờ được truyền thông liên hệ với các nhân vật chính trị ở Washington. Thủ đô vốn quen với hình ảnh công chức, luật sư và chuyên gia chính sách ăn mặc dè dặt giờ chứng kiến sự nổi lên của một kiểu hào nhoáng gắn với tầng lớp giải trí và người nổi tiếng.
Cuối năm 2025, The Guardian phỏng vấn các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ tại Washington về sự quan tâm ngày càng lớn đối với kiểu diện mạo này. Một số bác sĩ ghi nhận khách hàng mong muốn những thay đổi dễ nhận thấy hơn trước, thay vì các can thiệp kín đáo.
Khi người nổi tiếng, quan chức và những nhân vật được chính trị gia ưu ái liên tục xuất hiện với một phong cách nhất định, phong cách ấy có thể mang giá trị biểu tượng trong cộng đồng quyền lực. Trang phục, kiểu tóc hay cách trang điểm dần trở thành tín hiệu về vị thế, và đôi khi là quan điểm chính trị. Đối với những người muốn tham gia cộng đồng đó, việc bắt chước hình ảnh có thể là một cách tự giới thiệu bản thân.
Phụ nữ có quyền lựa chọn vẻ ngoài mà họ thích, kể cả khi lựa chọn ấy bị người khác coi là phô trương. Câu hỏi cần đặt ra với người nắm quyền là liệu một gu thẩm mỹ có được ngầm chuyển thành lợi thế nghề nghiệp hay không. Tự do lựa chọn ngoại hình khác với việc phải lựa chọn ngoại hình phù hợp để có cơ hội thăng tiến. Khoảng cách giữa hai điều ấy đôi khi rất nhỏ, đặc biệt khi người có quyền quyết định sự nghiệp của bạn cũng là người nổi tiếng với việc đánh giá con người qua vẻ bề ngoài.
Ngoại hình và sự hiện diện trước công chúng có thể mang lại lợi thế cho phụ nữ trong thế giới Trump nhưng không tự động đồng nghĩa với việc họ nhận được quyền lực hay thu nhập tương xứng.
Năm 2017, dữ liệu lương nhân viên Nhà Trắng cho thấy mức lương trung vị của nữ nhân viên là 72.650 USD mỗi năm, so với 115.000 USD của nam nhân viên. Phân tích của nhà kinh tế Mark Perry thuộc American Enterprise Institute (Viện Doanh nghiệp Mỹ) tính toán rằng cứ mỗi USD một nam nhân viên ở vị trí trung vị nhận được, một nữ nhân viên tương ứng nhận khoảng 63 cent. Báo cáo của Roll Call sử dụng cách tính trung bình cho ra tỷ lệ khoảng 80 cent. Chênh lệch chủ yếu liên quan đến cơ cấu vị trí và việc nam giới chiếm nhiều chức vụ cấp cao hơn; những số liệu tổng hợp này không đủ để khẳng định hai nhân viên có cùng trách nhiệm bị trả lương khác nhau chỉ vì giới tính.
Bất bình đẳng cơ cấu không phải hiện tượng chỉ xảy ra dưới thời ông Trump. Phân tích dữ liệu Nhà Trắng năm 2023 dưới thời Joe Biden cũng ghi nhận nữ nhân viên có mức lương thấp hơn nam giới. Trong một môi trường đòi hỏi phụ nữ phải đầu tư nhiều vào diện mạo, cơ hội tiếp cận những vị trí có quyền lực và thù lao cao nhất được phân bổ như thế nào?
Một người phụ nữ có thể nhận được rất nhiều sự chú ý trên truyền hình nhưng vẫn không phải người quyết định chính sách. Sự hiện diện trước ống kính và quyền lực thực chất không phải lúc nào cũng song hành. Người phát ngôn có thể trở thành gương mặt nổi tiếng nhất của một cơ quan, trong khi quyền quyết định chiến lược thuộc về những người ít xuất hiện trước công chúng hơn.
Trong thế giới truyền thông, có một khoảng cách lớn giữa được nhìn thấy và được lắng nghe. Chính quyền Mỹ đưa nhiều phụ nữ lên sân khấu nhưng vẫn duy trì những cấu trúc quyền lực thiên về nam giới.
Vụ bổ nhiệm Katie Zacharia vừa qua mang đến một trường hợp cụ thể để xem Nhà Trắng đang coi trọng tiêu chuẩn gì. Ngày 13/10/2026, Zacharia xuất hiện trong buổi họp báo đầu tiên trên cương vị thư ký báo chí. Buổi họp kéo dài khoảng 14 phút, với phần phát biểu chuẩn bị trước chiếm phần lớn thời gian và màn thể hiện bị nhiều cơ quan truyền thông đánh giá là lúng túng. Cô tiếp nhận câu hỏi từ ba cơ quan truyền thông Breitbart, Fox News và Daily Mail. Trong một câu hỏi liên quan đến việc Mỹ có ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine hay không, Zacharia không có câu trả lời cụ thể và cho biết sẽ phản hồi sau. Ông Trump sau đó đánh giá tích cực màn ra mắt của cô.
Cùng ngày, The Washington Post nêu những câu hỏi về tư cách hành nghề luật của Zacharia. Ông Trump đích thân lựa chọn cô, ca ngợi sự trung thành và giới thiệu cô là một luật sư có bằng luật của Đại học Pepperdine, nhưng việc cô từng được cấp phép hành nghề tại đâu vẫn chưa được làm rõ. Khi được hỏi, cô nói đến kỳ thi hành nghề luật tại Trung Quốc; tờ báo lưu ý người không mang quốc tịch Trung Quốc không được dự kỳ thi luật quốc gia dành cho người hành nghề tại tòa án nước này. Nhà Trắng đưa ra thông tin về công việc liên quan đến giao dịch quốc tế của cô nhưng không xác nhận tư cách hành nghề tại Hoa Kỳ.
Ngày 16/10/2026, Zacharia bị cho thôi chức sau vỏn vẹn năm ngày làm việc, lập kỷ lục về nhiệm kỳ ngắn nhất của người giữ chức vụ này. Ông Trump thậm chí còn bất ngờ khi biết người mà ông giới thiệu là luật sư thực tế không có giấy phép hành nghề như ông tưởng. Chính Zacharia đã tiết lộ cách cô tiếp cận cơ hội này. Trong một cuộc phỏng vấn ngày 15/10, cô cho biết mình thường xuyên theo dõi các chủ đề Trump quan tâm trên mạng xã hội, sau đó xuất hiện trên truyền hình để bình luận về chúng, với hy vọng tổng thống nhìn thấy và lựa chọn mình. Cô gọi chiến lược ấy là một cuộc thử vai. Việc bổ nhiệm hoàn toàn do ông Trump quyết định, với sự tác động đáng kể từ trợ lý thân cận Natalie Harp. Zacharia gặp tổng thống và được đề nghị nhận chức ngay sau cuộc gặp. Cuộc tuyển dụng, dù không chứng minh rằng cô được tuyển vì nhan sắc, nhưng đã diễn ra nhanh hơn cả quá trình kiểm tra những thông tin chuyên môn.
Liệu hồ sơ chuyên môn và khả năng đảm nhiệm công việc đã được thẩm định đầy đủ trước khi tổng thống đưa ra quyết định? Trong một chính quyền liên tục tuyên bố loại bỏ DEI để khôi phục nguyên tắc trọng dụng nhân tài, câu chuyện càng đáng chú ý khi sự trung thành, khả năng xuất hiện trước truyền hình và ấn tượng cá nhân với tổng thống lại hiện diện quá rõ ràng trong quá trình lựa chọn. Một ứng viên có thể biết chính xác mình cần xuất hiện thế nào để được ông chủ chú ý.
Việc những nghi vấn căn bản về hồ sơ nghề nghiệp chỉ được làm rõ sau khi bổ nhiệm đặt ra câu hỏi về quy trình thẩm định nhân sự của chính quyền Trump. Khi tổng thống giới thiệu một ứng viên bằng danh xưng nghề nghiệp cụ thể, công chúng có quyền yêu cầu bằng chứng xác thực; và khi người ấy bước lên bục phát ngôn Nhà Trắng, năng lực phải được đánh giá qua độ chính xác của thông tin, khả năng giải thích chính sách, xử lý những câu hỏi khó và trách nhiệm giải trình trước báo chí. Một chính quyền liên tục khẳng định nguyên tắc tuyển dụng dựa trên năng lực càng phải chứng minh rằng những tiêu chuẩn ấy được áp dụng ngay từ đầu, thay vì chỉ được xem xét khi quyết định bổ nhiệm đã trở thành một sai lầm công khai. Rốt cuộc, năng lực được kiểm chứng trước khi trao quyền, hay chỉ được đặt thành vấn đề sau khi người được lựa chọn không còn đáp ứng kỳ vọng?
Nhà Trắng dành rất nhiều công sức để chuẩn bị hình ảnh cho một buổi xuất hiện, trong khi điều các phóng viên cần là một câu trả lời rõ ràng. Một phông nền mang quốc huy không biến lời khẳng định thành sự thật. Một người phát ngôn có thần thái chuyên nghiệp cũng chưa chắc cung cấp được thông tin đáng tin cậy. Và sự hài lòng của tổng thống, dù quan trọng đối với tương lai nghề nghiệp của người phát ngôn, không phải thước đo độc lập cho chất lượng của một cuộc họp báo.
Có những phụ nữ trong chính quyền Trump có ngoại hình và con đường chính trị rất khác nhau. Tuy vậy, sự tồn tại của một vài ngoại lệ không đủ để bác bỏ một khuynh hướng tuyển chọn. Một người có gu thẩm mỹ rõ rệt vẫn có thể tuyển dụng những người nằm ngoài gu đó, đặc biệt khi các vị trí đòi hỏi những năng lực khác nhau.
Ông Trump thường sử dụng các nhận xét về vẻ ngoài để hạ thấp người khác, đồng thời đặc biệt yêu thích khái niệm ngoại hình lý tưởng như trong phim khi mô tả người trông phù hợp với một vai trò. Thói quen ấy có thể được người ủng hộ xem là phong cách giao tiếp trực tính của ông, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về mức độ chuyên nghiệp cần có ở người đứng đầu nhà nước.
Xét cho cùng, Donald Trump từng xây dựng sự nghiệp bằng nghệ thuật trình diễn thành công. Những tòa nhà mang tên ông, những căn phòng dát vàng, các chương trình truyền hình, sân khấu vận động tranh cử và những cuộc họp báo đều thể hiện quyền lực rõ ràng trước mắt người xem. Người đại diện cho ông cũng trở thành một phần của thiết kế thương hiệu.
Vấn đề là trong doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu có thể dành nhiều sự quan tâm cho hình ảnh thương hiệu. Trong chính phủ, lựa chọn nhân sự phải chịu những tiêu chuẩn rộng hơn như năng lực, đạo đức, trách nhiệm, khả năng giám sát và lợi ích công. Họ có thể ăn mặc đẹp, xuất hiện thu hút và nói chuyện xuất sắc trên truyền hình. Nhưng những phẩm chất ấy không thể tự động chứng minh rằng họ làm tốt công việc được giao.
Chuyện ông Trump có gu phụ nữ riêng đã có đủ dữ kiện để chất vấn một nền văn hóa lãnh đạo đặc biệt coi trọng hình ảnh, sự trung thành và khả năng trình diễn trước công chúng. Nếu chính quyền bắt đầu vận hành như một chương trình truyền hình, người đứng đầu quên mất rằng khán giả của mình đồng thời là những công dân có quyền đòi hỏi câu trả lời. Một chương trình truyền hình tồi có thể bị hủy sau một mùa phát sóng. Một chính quyền tồi thì người dân phải sống cùng các quyết định của nó. Điều đáng quan ngại sau cùng không nằm ở diện mạo của những người được bổ nhiệm, mà ở việc liệu những người được bổ nhiệm có đủ năng lực vì lợi ích của người dân hay không, hay quyền lực chỉ đang lựa chọn những người phù hợp với sở thích của mình.
Bình luận