Thỉm Small: Một Cái Tết Không Màu Mè

Rapper kỳ cựu đến từ Hoàng Mai chọn khép lại một năm nhiều biến động bằng những suy ngẫm rất thật khi cuộc sống ngày càng nhiều phần “nhiễu”.

Ảnh minh họa bởi NKI.

Ba ngày trước Tết, khi các con phố đã bắt đầu lên đèn và những bản nhạc xuân vang lên từ đầu ngõ, Thỉm Small lại đón không khí năm mới theo một cách lặng lẽ hơn.

Ở khu Hoàng Mai nơi anh gắn bó nhiều năm, chợ Tết vẫn họp, đào quất vẫn có, nhưng không còn nhộn nhịp sớm như mọi năm. Thỉm nói năm nay đào quất sát Tết mới bán.

“Năm nay nhạt nhòa lắm. Kinh tế cũng khó khăn nên mọi thứ cũng bình thường. Giờ sát Tết mình mới đi sắm Tết,” Thỉm nói, giọng không bi quan, chỉ đơn giản là thực tế.

Cái “bình thường” anh nhắc đến nghe như một nhịp thở chậm của thời cuộc. Người ta không còn sắm sửa rộn ràng từ đầu tháng Chạp. Tết đến muộn hơn, dè sẻn hơn, và thực tế hơn.

Nhưng với dân hip-hop, những ngày giáp năm chưa bao giờ thiếu những cuộc gặp mặt. Trên Facebook, anh đăng ảnh nhậu cùng hội bạn lâu năm Hoàng Mai Pride. Một bức ảnh đơn giản vài chai rượu, những gương mặt thân quen, ánh nhìn vừa mệt mỏi vừa ấm áp. Thỉm nói uống rượu xong trúng gió “bết xê lết”, hôm sau mới tỉnh táo khỏi cơn hangover sau một buổi chiều “tới bến”.

Và cũng chính hôm sau, thay vì đăng thêm một câu chuyện tiệc tùng, anh chọn chia sẻ với cộng đồng hip-hop về những bài học của năm qua.

“Thực sự là mấy năm nay mình cũng không có thời gian nhiều dành cho cộng đồng hay anh em under nói chung,” anh chia sẻ với Ngoài Kia. “Chỉ chăm sóc cho gia đình với các nhóm anh em chơi thân thôi.”

Một lời thú nhận không vòng vo. Với một rapper kỳ cựu như Thỉm Small, người từng chứng kiến nhiều thế hệ của rap Việt, sự rút lui khỏi những hoạt động cộng đồng không phải vì quay lưng, mà vì ưu tiên. Khi hip-hop bùng nổ và đại trà hóa, sự phân mảnh cũng theo đó mà lớn dần.

“Giờ cũng bão hòa và phân mảnh quá,” anh nói. “Ai cũng sẽ có góc nhìn và trải nghiệm riêng với hip-hop. Giờ nó cũng đại trà hơn, nhưng không phải là ‘hip-hop’ nào cũng được mọi người chào đón.”

Đó là một kết luận sau nhiều năm quan sát của Thỉm. Hip-hop không còn là một góc nhỏ chật hẹp để ai bước vào cũng chung một tinh thần. Nó rộng hơn, ồn ào hơn, và vì thế cũng phức tạp hơn. Có những thứ mang danh hip-hop nhưng lại xa lạ với những người từng lớn lên cùng nó.

Với riêng anh, âm nhạc giờ trở về với niềm vui đúng nghĩa ban đầu.

“Thực ra với bản thân mình hiện giờ thì chơi nhạc đơn thuần là niềm vui thôi,” anh cười. “Như thế thì mình mới có thể sống thật được với nó. Còn làm việc khác mà kiếm tiền. Như thế không bao giờ phải cúi đầu làm những gì mình không thích trong âm nhạc vì chung quy thì mình bắt đầu chơi rap cũng chỉ để thỏa mãn cảm xúc. Nói điều mình muốn nói thôi nhưng giờ tầm tuổi này thì thấy là nói ‘điều mình muốn nói’ không đơn giản vậy.”

Ở độ tuổi mà nhiều rapper hoặc đã giải nghệ, hoặc chuyển mình thành doanh nhân toàn thời gian, Thỉm chọn một lối đi thực dụng mà tự do. Âm nhạc không còn gánh nặng cơm áo. Không cần phải chạy theo thị hiếu, không cần phải chiều chuộng thuật toán. Làm việc khác để kiếm tiền, còn rap để giữ lấy bản thân.

Đó có lẽ là đặc quyền của người đã đi qua đủ nhiều thăng trầm để hiểu rằng đam mê chỉ thực sự tinh khiết khi nó không bị buộc phải sinh lợi.

“Một năm nhiều đớn đau, một năm nhiều bài học, cảm ơn anh em đã đến, nỗi nhớ về những người đi xa.” — Thỉm Small

Bài đăng Facebook của Thỉm trước thềm năm mới có dòng caption: “Một năm nhiều đớn đau, một năm nhiều bài học, cảm ơn anh em đã đến, nỗi nhớ về những người đi xa.”

Thỉm Small (ngồi ngoài cùng bên trái) họp mặt tất niên cùng những người bạn Hoàng Mai Pride tại Hà Nội, ngày 13/2/2025. Ảnh: Thanh T Nguyen

Một status tưởng chừng đơn giản nhưng anh phải chỉnh sửa tới sáu lần trong chưa đầy 12 tiếng. Anh dừng lại với: “Say quá. Nhưng mà vui. Khép lại một năm với nhiều bài học....”

Sự do dự ấy nói lên nhiều điều. Ở tuổi trẻ, người ta viết một mạch. Ở tuổi từng trải, mỗi chữ đều phải cân nhắc.

Những bài học đó là gì? Anh không biến nó thành triết lý to tát.

“Những bài học của mình mang tính cá nhân nhiều,” anh cười. “Nhưng chung quy lại vẫn là nên trân trọng cuộc sống và những gì trước mắt hơn là chạy theo những thứ xa vời, vì nếu không thì những gì trước mắt một lúc nào đó sẽ thành thứ xa vời không lấy lại được.”

Một câu nói nghe như dành cho tất cả chúng ta trong những ngày cuối năm. Khi mạng xã hội đầy ắp mục tiêu mới, kế hoạch lớn, thành tựu cần đạt, thì có lẽ bài học quan trọng nhất lại là giữ lấy những điều đang ở ngay trước mặt. Đó chính là gia đình, bạn bè, sức khỏe, và sự bình yên.

Tết với anh có điều gì không thể thiếu?

“Mình thì thấy là chẳng có gì không thể thiếu, trừ gia đình anh em bạn bè mình thôi,” anh nói. “Cái khác thì như thế nào cũng không quan trọng lắm. Tết giờ cũng đơn giản rồi.”

Không mâm cao cỗ đầy, không áp lực phải không khí xuân theo một tiêu chuẩn nào. Chỉ cần những người thân còn ngồi cạnh nhau. Có lẽ sau nhiều năm, thứ xa xỉ nhất không phải là tiền bạc, mà là sự hiện diện.

Sang năm mới, Thỉm dự định tập trung hơn cho những thứ cần thiết, và cắt bỏ bớt những phần “nhiễu” trong cuộc sống — có thể là ồn ào mạng xã hội, là những tranh cãi không cần thiết, là kỳ vọng từ người khác, hoặc cũng có thể là chính những suy nghĩ thừa thãi trong đầu mỗi người. Khi hip-hop ngoài kia ngày càng ồn ào, lựa chọn của Thỉm lại là tối giản.

Ba ngày trước Tết, không khí ở Hoàng Mai có thể không rộn ràng như xưa. Nhưng trong căn phòng nơi anh ngồi, giữa những cuộc gặp bạn cũ và những câu nói nửa đùa nửa thật, có một sự trưởng thành lặng lẽ.

Với Thỉm Small, Tết không còn là sự phô trương của sắc màu. Nó là thời điểm để khép lại một năm nhiều đớn đau và mở ra một năm ít “nhiễu” hơn. Hip-hop vẫn không ồn ào, không cần chứng minh, chỉ là một niềm vui đủ thật để anh không phải cúi đầu trước bất kỳ điều gì. Và đó là lời cuối năm đáng nghe nhất.