Ngô Ngọc Huy: Sau Tiếng Reo Hò Nightlife

Đằng sau nghệ sĩ từng khuấy động nightlife là một tuổi thơ dữ dội và quyết định vươn lên bằng chính tên thật của mình.

Ngô Ngọc Huy, từng được biết đến với nghệ danh MC Bone, là nghệ sĩ hip-hop trưởng thành từ nightlife, nổi bật với fast flow tiếng Anh và hành trình dùng âm nhạc để bước qua một tuổi thơ dữ dội. Ảnh: Jun Hồ Nguyên

Suốt nhiều năm, khán giả trong thế giới nightlife biết đến cái tên MC Bone – chàng trai cầm microphone, điều khiển hàng trăm con người bằng vài câu khẩu lệnh quen thuộc. “Everybody put your hands up!” vang lên giữa tiếng bass rung chuyển sàn diễn, còn Bone trở thành chất xúc tác khiến đêm nhạc bùng nổ. Nhưng khi buổi diễn kết thúc, khán giả ra về và hệ thống âm thanh được tắt đi, chỉ còn lại một người đàn ông bình thường bước xuống sân khấu trong im lặng.

Những người xuất hiện ồn ào nhất trên sân khấu đôi khi lại là những người sống lặng lẽ nhất khi ánh đèn vụt tắt. Hôm nay, người đàn ông ấy không còn muốn giới thiệu mình là MC Bone nữa.

“Tôi muốn xuất hiện với hình ảnh mới, với tên thật của mình là Ngô Ngọc Huy,” Huy tuyên bố đổi nghệ danh vì nhân vật sân khấu đã hoàn thành vai diễn của mình.

EP sắp phát hành cũng mang đúng cái tên ‘Ngô Ngọc Huy’. Khi Huy lấy tên thật đặt cho tác phẩm đầu tiên của giai đoạn mới, anh đang gửi đi một thông điệp rất rõ ràng rằng đây không còn là một nhân vật được xây dựng để biểu diễn mà là con người thật.

“Tôi mong mọi người đón nhận con người thật của mình,” anh nói một câu ngắn, nhưng phải mất hơn mười năm mới có thể thành lời.

Nếu nhìn từ bên ngoài, nghề MC nightlife luôn được phủ bởi những định kiến quen thuộc. Tiệc tùng, rượu bia, ánh đèn, những đêm không ngủ. Huy hiểu điều đó hơn ai hết. Anh nói người bên ngoài nhìn vào rồi nghĩ “thằng này chơi bời...” rồi bỏ lửng câu nói, như thể phần còn lại ai cũng tự hiểu. Điều người ta không nhìn thấy là đồng hồ sinh học bị đảo lộn hoàn toàn. Trong khi phần lớn xã hội thức dậy để bắt đầu một ngày mới, những người làm nightlife mới đi ngủ. Khi cơ thể con người đáng lẽ được nghỉ ngơi và tái tạo, họ vẫn đứng dưới ánh đèn, nói liên tục hàng giờ đồng hồ, giữ năng lượng ở mức cao nhất cho đến tận rạng sáng.

“Những người làm nightlife rất cực,” anh nói.

Đó không phải lời than phiền mà là một sự thật. Nghề MC là một nghề kỳ lạ. Nó không chỉ lấy đi thời gian mà còn lấy đi sức khỏe, nhịp sống và nhiều khi cả cách người khác nhìn nhận mình. Khán giả chỉ nhìn thấy phần biểu diễn. Họ không nhìn thấy khát vọng.

“Có cái niềm đau đáu là muốn level up,” anh mô tả cảm giác của chính mình.

Một MC giỏi có thể điều khiển đám đông. Nhưng nếu cả sự nghiệp chỉ xoay quanh việc khuấy động sân khấu, người nghệ sĩ rất dễ bị mắc kẹt trong chính hình ảnh mà mình tạo dựng.

“Lúc nào người ta cũng nghĩ MC là ‘put your hands up’,” anh cười.

Sau tiếng cười ấy là mong muốn được nhìn nhận như một nghệ sĩ sáng tạo, chứ không chỉ là người dẫn dắt cảm xúc của người khác. Sự thay đổi tên gọi vì thế trở nên hợp lý hơn bao giờ hết. MC Bone là một vai diễn. Ngô Ngọc Huy là người viết nhạc.

Trong EP mới, Huy tiếp tục làm việc theo cách rất riêng. Với một ê-kíp đông người quen. Một phần beat do em trai sản xuất, một phần được mua từ các producer khác. Mọi thứ đều bắt đầu từ những cuộc trò chuyện rất đời thường. Không có những cuộc họp kéo dài hay quy trình động não cầu kỳ. Chỉ có những người cùng chí hướng, hiểu nhau đủ để biết khi nào nên nói và khi nào nên im lặng. Làm việc với người thân giúp quá trình sáng tạo bớt áp lực.

Sau nhiều năm sống trong môi trường luôn phải gồng mình tạo năng lượng, điều xa xỉ nhất với Huy lại chính là sự thoải mái. Điều khiến anh khác với nhiều nghệ sĩ trẻ là cách viết nhạc không có công thức hay deadline cố định. Một câu rap có thể xuất hiện giữa lúc chạy xe được lưu ý tưởng lại trong điện thoại. Ngày hôm sau viết thêm một câu. Tuần sau ghép thêm vài dòng. Rồi nhiều tháng sau, những mảnh ghép ấy bất ngờ tìm thấy nhau.

“Mỗi ngày mình viết một chút,” anh chia sẻ việc viết nhạc giống sưu tầm cảm xúc hơn là sản xuất nội dung. “Từng câu, từng câu. Tới lúc đủ duyên thì nó sẽ phát hành.”

Huy yêu thích rap tốc độ cao. Anh từng say mê Bone Thugs-n-Harmony — nhóm rap huyền thoại nổi tiếng với kỹ thuật rap nhanh và cách xử lý flow phức tạp. Chính từ thần tượng ấy, nghệ danh MC Bone ra đời một cách vô tình. Ngày ấy anh “gầy nhom”, chỉ nặng 45kg. Thế là chọn luôn chữ Bone (xương). Sau này, cái tên còn gắn với một ký ức khác. Một cái tên vừa mang tính biểu tượng, vừa phản ánh đúng hình ảnh của chính mình.

Niềm yêu thích fast rap cũng dẫn anh đến việc cover ‘Low’ của Flo Rida và tiếp tục theo đuổi những đoạn rap tốc độ cao trong các sản phẩm sau này. Ở khía cạnh kỹ thuật, đây là phong cách đòi hỏi khả năng kiểm soát hơi thở, phát âm tiếng Anh rõ ràng và giữ nhịp chính xác ở tốc độ rất lớn. Nhưng với Huy, màn phô diễn kỹ năng là cách anh thử thách giới hạn của bản thân.

“Tôi muốn xuất hiện với hình ảnh mới, với tên thật của mình là Ngô Ngọc Huy.”

AI là một trong những chủ đề xuất hiện nhiều lần trong cuộc trò chuyện với Ngô Ngọc Huy, phần nào vì nó đang trở thành câu hỏi không thể tránh khỏi đối với bất kỳ nghệ sĩ nào ở thời điểm hiện tại. Khi công nghệ len vào phòng thu, quy trình viết nhạc, sản xuất hình ảnh và cả cách nghệ sĩ xây dựng danh tính, Huy lại có một quan điểm khá dứt khoát.

“Tôi không sử dụng AI,” anh khẳng định.

Anh từng mua tài khoản Suno, thử nhập lệnh theo nhiều cách và chờ xem công nghệ có thể tạo ra điều gì. Nhưng trải nghiệm ấy không khiến anh bị thuyết phục.

“AI nó dở,” anh nói. “Cái vocal rất kỳ. Không hợp để làm rap.”

Sự thẳng thắn ấy nghe có phần cực đoan, nhưng không đồng nghĩa với việc Huy phủ nhận toàn bộ công nghệ. Anh vẫn thừa nhận ChatGPT có thể hỗ trợ tổng hợp kiến thức hoặc giúp người dùng tiếp cận thông tin nhanh hơn. Điều anh phản đối là ý niệm cho rằng máy móc có thể thay thế phần cảm xúc cốt lõi nhất của rap.

Với Huy, một verse hay không bắt đầu từ dữ liệu, mà từ những va chạm rất cụ thể của đời sống. Có hôm anh đang chạy xe ngoài đường thì bị người khác quẹt ngang. Cơn tức giận đến ngay lập tức, kéo theo ý nghĩ phải về nhà viết một bài diss. Nhưng khi vừa bước vào cửa, mẹ anh hỏi: “Hôm nay đi làm ổn không con?” Chỉ một câu như vậy cũng đủ làm cơn giận biến mất và toàn bộ cảm xúc đổi hướng khiến bài rap cũng không còn.

“Cảm xúc lúc này lúc kia,” anh nói rồi cười. “Giống như bị khùng vậy.”

Cách diễn đạt có phần hài hước, nhưng bất kỳ người viết nhạc nào cũng hiểu điều anh muốn nói. Cảm xúc sáng tác không vận hành như một dây chuyền có thể bật lên theo lệnh. Nó đến bất ngờ, biến đổi nhanh và đôi khi bị phá vỡ chỉ bởi một khoảnh khắc rất nhỏ. Chính sự bất định đó khiến âm nhạc của con người khác với một sản phẩm được tạo ra từ câu lệnh.

Nếu AI là câu chuyện của tương lai, thì đại dịch lại là biến cố đã thay đổi đời sống của Huy theo cách trực tiếp nhất. Khi sân khấu đóng cửa không còn mang lại thu nhập, anh đi làm điện lạnh. Không có phòng thu, không có ánh đèn, không có đám đông. Chỉ có quần áo công trình, đồ bảo hộ, giàn giáo và mức công nhật 280.000 đồng.

“Tôi đăng hình lên luôn,” anh kể.

Không che giấu, cũng không xem đó là điều đáng xấu hổ. Với Huy, đó đơn giản là cách một người đàn ông tiếp tục tồn tại khi nghề nghiệp của mình đột ngột biến mất. Anh từng làm thợ phụ, theo bạn xuống Đồng Tháp, leo lên những công trình trong thời điểm nhiều nghệ sĩ vẫn đang loay hoay chờ sân khấu mở cửa trở lại. Trải nghiệm ấy khiến câu nói “có thực mới vực được đạo” trong lời anh không còn là một thành ngữ sáo rỗng, mà là kết luận được rút ra từ chính đời sống.

Một nghệ sĩ muốn sáng tạo trước hết phải sống được. Muốn luyện tập phải có tiền ăn. Muốn sản xuất một album phải có tiền mua beat, thiết bị, thu âm, quay hình và quảng bá. Khi âm nhạc chưa sinh lời, người làm nhạc buộc phải đi làm một nghề khác để tiếp tục nuôi chính giấc mơ của mình.

Đó không chỉ là câu chuyện riêng của Huy. Kiếm tiền bằng một công việc khác, dùng số tiền đó đầu tư ngược trở lại cho âm nhạc, rồi tiếp tục hy vọng sản phẩm kế tiếp sẽ giúp họ tiến gần hơn đến một đời sống có thể tồn tại bằng nghề. Đó cũng là vòng tuần hoàn quen thuộc của rất nhiều rapper độc lập tại Việt Nam.

Chính vì đã trải qua vòng lặp ấy, Huy không nhìn rap Việt chỉ ở khía cạnh tài năng cá nhân. Khi nói về những gì còn thiếu, anh nhìn rộng hơn vào toàn bộ hệ sinh thái. Theo anh, rap Việt không thiếu người giỏi. Điều còn thiếu là những tổ chức đủ mạnh để hướng dẫn nghệ sĩ trẻ đi theo một con đường bài bản. Nhiều rapper vẫn phải tự bỏ tiền làm MV, tự liên hệ truyền thông, tự quảng bá, tự học cách xây dựng hình ảnh và tự xoay xở khi mọi thứ không diễn ra như mong đợi. Họ có thể có kỹ năng, cá tính và tham vọng, nhưng lại thiếu một cấu trúc đủ bền để biến những yếu tố ấy thành sự nghiệp lâu dài.

Huy cũng mong hip-hop Việt có thêm những màn hợp tác mang tính biểu tượng, đặc biệt giữa các nghệ sĩ lớn hoặc giữa rapper Việt và nghệ sĩ quốc tế. Với anh, một nền công nghiệp không thể chỉ dựa vào những nỗ lực rời rạc. Nó cần những dự án đủ quy mô để mở rộng thị trường, nâng tiêu chuẩn sản xuất và chứng minh rằng rap Việt có thể tạo ra sản phẩm cạnh tranh bên ngoài biên giới quốc gia.

Đó không còn là góc nhìn của một MC chỉ quan tâm đến show diễn tiếp theo. Nó là cách nhìn của một người đã đứng nhiều năm trong ngành giải trí, từng thấy nghệ sĩ đến rồi đi, từng chứng kiến người trẻ tự bỏ tiền để được xuất hiện và hiểu rằng không ai có thể chiến đấu một mình mãi mãi.

Tuy vậy, khi được hỏi thành tựu nào khiến mình tự hào nhất, Huy lại không nhắc đến những sân khấu đông người, số lượt xem hay bất kỳ giải thưởng nào.

“Tôi bỏ được thuốc lá. Bỏ được rượu bia. Bỏ được chất kích thích,” anh nói.

Trong nightlife, sức khỏe thường là thứ bị đem ra đánh đổi đầu tiên. Giấc ngủ bị đảo lộn, rượu bia luôn hiện diện, môi trường làm việc kéo dài từ đêm tới sáng và năng lượng sân khấu nhiều khi được duy trì bằng những thói quen không bền vững. Huy đã từng sống trong nhịp đời đó đủ lâu để hiểu cơ thể có thể bị phá hủy nhanh như thế nào. Việc bỏ được những thói quen cũ và xây dựng lại sức khỏe là một hình thức giành lại quyền kiểm soát đời mình.

Anh cũng nhắc tới sự thay đổi về thể chất từ một chàng trai chỉ nặng khoảng 45kg đến gần 80kg ở hiện tại. Đó là chiến thắng mà Huy xem trọng nhất. Nếu trước đây anh phải sống theo lịch của nightlife, theo yêu cầu của chủ show và theo kỳ vọng của đám đông, thì giờ đây anh bắt đầu đặt ra tiêu chuẩn khác cho chính mình.

Huy nói về việc luyện tập giúp một nghệ sĩ tồn tại lâu hơn cả tài năng. Luyện giọng, luyện thể lực, luyện kỹ năng, và lặp lại mỗi ngày. Theo anh, một MC phải biết chăm sóc giọng nói, duy trì cơ thể đủ khỏe để biểu diễn nhiều giờ và liên tục cập nhật chuyên môn. Một rapper cũng phải tiếp tục viết, thu, sửa, nghe lại và học từ những người trẻ hơn. Không có điểm nào trong sự nghiệp mà người nghệ sĩ được phép tin rằng mình đã đủ giỏi. Bởi sau tất cả, nghệ thuật không phải một cuộc đua đến bài hit đầu tiên. Nó là một cuộc marathon kéo dài hàng chục năm, nơi tài năng chỉ giúp một người xuất phát nhanh hơn, còn kỷ luật mới quyết định họ có thể đi được bao xa.

Chính vì hiểu điều đó, Huy mới quyết định bước ra khỏi cái bóng của MC Bone. Tên mới không đảm bảo anh sẽ thành công. Nó cũng không xóa đi những năm tháng nightlife, những lần kiệt sức, những đêm cô đơn hay những sai lầm từng trải qua. Nhưng nó cho phép anh thành thật hơn với con người mình đang trở thành.

Sau nhiều năm sống trong ánh đèn và cố gắng trở thành nhân vật mà đám đông kỳ vọng, Huy không còn muốn chỉ là người khuấy động cảm xúc cho người khác. Anh muốn nói bằng tiếng nói của riêng mình, chịu trách nhiệm cho âm nhạc của mình và xuất hiện bằng chính cái tên được gia đình đặt cho từ khi sinh ra. Người nghệ sĩ khuấy động nightlife một thời thật sự bắt đầu khi đủ can đảm bước ra khỏi nhân vật đã bảo vệ mình quá lâu, nhìn thẳng vào khán giả và nói tôi là Ngô Ngọc Huy.

“Tuổi thơ của anh không phải khó khăn, phải gọi là tuổi thơ địa ngục.”

Ngô Ngọc Huy kể mình sinh lúc 12 giờ trưa ngày 26/6/1994, đúng vào giờ ăn của bệnh viện. Theo câu chuyện vẫn được gia đình nhắc lại, bác sĩ đang cầm tô cơm phải vội đặt xuống để đỡ đẻ. Huy bật cười khi kể, như cách anh thường xuyên dùng tiếng cười để bọc quanh những ký ức nặng nề nhất.

Anh sinh tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, lớn lên trong một con hẻm trên đường Nguyễn Văn Đậu, thông ra khu chợ Cây Quéo ở Bình Thạnh. Bố sửa xe máy, mẹ thêu áo dài, em trai nhỏ hơn anh năm tuổi. Nhìn từ bên ngoài, đó có thể là một gia đình lao động bình thường giữa Sài Gòn. Nhưng thế giới tuổi thơ của Huy không bình thường theo bất kỳ nghĩa nào.

“Tuổi thơ của anh không phải khó khăn,” anh nói, “phải gọi là tuổi thơ địa ngục.”

Những năm 2000, khu vực anh sống đầy rẫy tệ nạn. Trong đại gia đình, có người từng buôn ma túy và phải trả giá bằng nhiều năm tù. Bố mẹ anh bị bủa vây bởi nghèo đói, xung đột, áp lực mưu sinh và những quyết định sai lầm. Huy kể rằng bố từng phải làm những việc bạo lực để sống sót. Gia đình chuyển nhà liên tục. Tiếng cãi vã giữa bố mẹ trở thành âm thanh quen thuộc. Bạo lực gia đình không còn là một biến cố hiếm hoi mà là một phần của nhịp sống.

Khi còn nhỏ, Huy chưa đủ khả năng để gọi tên những gì đang diễn ra. Chỉ khi trưởng thành, anh mới nhìn lại và nhận ra bố mẹ mình cũng là sản phẩm của những tổn thương trước đó. Bố anh từng bị bỏ rơi từ nhỏ, sống lang bạt, không có một hình mẫu gia đình lành mạnh để học theo. Những gì ông chưa từng được nhận, ông cũng không biết cách trao lại cho con.

“Bố và mẹ anh trong vô thức không biết rằng họ đã bị xã hội tha hóa trong suy nghĩ từ lâu,” anh nói. “Rồi nó dẫn tới những hành vi tiêu cực.”

Đó không phải lời biện hộ. Nó giống một nỗ lực muộn màng để hiểu những con người đã làm tổn thương nhau trong khi cũng đang vật lộn với chính cuộc đời mình.

Năm Huy học lớp 12, bố anh qua đời vì tự tử.

Huy không kể đời mình theo cách bi kịch. Anh không muốn bị nhìn như một nạn nhân được định nghĩa bởi những gì đã xảy ra. Anh nhắc đến mẹ còn sống khỏe, em trai vẫn đồng hành cùng mình và những người thân mà anh muốn chăm sóc. Anh cũng nói rằng chính những bất hạnh ấy đã khiến hai anh em “cứng hơn bao giờ hết”. Đối với Huy, gia đình vừa là nguồn gốc của vết thương, vừa là lý do anh không cho phép mình gục xuống.

Âm nhạc đến với anh trước khi hip-hop xuất hiện. Khi Huy mới ba hoặc bốn tuổi, bố đã cho anh nghe Modern Talking, ABBA, Michael Jackson, Céline Dion và hàng loạt nghệ sĩ quốc tế của thập niên 1990. Trong nhà cũng vang lên những chương trình của Asia, Thúy Nga, Vân Sơn và Tình Music. Bố đặt hai chiếc loa vuông nhỏ màu đỏ cạnh hai bên gối để ru con ngủ. Đó là một trong những hình ảnh dịu dàng hiếm hoi khi Huy kể về bố — một người đàn ông nhiều tổn thương, nhiều sai lầm, nhưng cũng từng đặt âm nhạc bên tai con trai mình.

Lần đầu anh nhận thức được rap là khi nghe ‘Who Let the Dogs Out’ của Baha Men vào khoảng năm lớp 1. Nhưng cột mốc khiến Huy thật sự muốn lao sâu vào kỹ thuật rap tốc độ cao đến muộn hơn. Năm 2013, anh biết Krayzie Bone qua một bản rap đáp lại ‘Rap God’ của Eminem. Từ Krayzie Bone, Huy lần ngược về Bone Thugs-n-Harmony, rồi bị cuốn vào cách nhóm này đặt âm tiết trên những nhịp điệu dày đặc mà vẫn giữ được giai điệu.

Nghệ danh Bone của anh vì vậy mang nhiều lớp nghĩa. Anh từng dùng tên B1 vì muốn trở thành số một, rồi cuối cùng ghép những mảnh đó thành MC Bone. Huy chưa bao giờ ghét cái tên này.

“Anh rất yêu thích tên đó, vì anh tự nghĩ ra,” anh nói.

Sự thay đổi hiện tại vì thế không phải một cuộc chạy trốn khỏi quá khứ. Nó giống một lễ bàn giao.

“Làm tốt lắm, người anh em,” anh trả lời gần như ngay lập tức mình sẽ nói gì với MC Bone. “Bạn mệt rồi, nghỉ ngơi đi. Giờ tới lượt tôi.”

Huy suy nghĩ khoảng bốn tháng trước khi quyết định dùng tên thật. Một quãng thời gian không quá dài so với hơn một thập kỷ mang nghệ danh, nhưng đủ để anh hiểu sự thay đổi này có ý nghĩa gì.

“Anh muốn nói lên tiếng nói của chính bản thân mình,” anh nói. “Một người Việt Nam có họ tên đầy đủ, có tư cách pháp lý, quyền cá nhân để đối diện với tất cả, không phải núp sau một bút danh hay nghệ danh nào.”

Trong cách diễn đạt có phần trực diện ấy là một quan niệm sâu hơn về danh tính. Huy không còn muốn chỉ được nhận diện qua một nhân vật sân khấu, một cái tên nghe giống hip-hop Mỹ hay một chức danh nghề nghiệp. Anh muốn người nghe đối diện với một người Việt Nam cụ thể, có xuất thân, gia đình, lịch sử và trách nhiệm.

Anh muốn thế giới biết mình là “một người Việt chơi hip-hop”, nhưng đồng thời phải có điểm khác biệt với số đông rapper còn lại. Điều khác biệt ấy chưa chắc nằm ở kỹ thuật fast flow hay khả năng rap tiếng Anh. Nó nằm ở việc Huy muốn đưa toàn bộ cuộc đời vào âm nhạc, kể cả những phần mà trước đây anh chưa đủ can đảm để viết. Có một bài về gia đình vẫn chưa phát hành. Có một bài về nghề MC vẫn đang nằm lại trong kho. Và có những ký ức tuổi thơ anh luôn muốn đưa vào rap nhưng chưa từng thật sự kể hết. EP mang tên ‘Ngô Ngọc Huy’ được xây dựng từ chính những lớp ký ức đó. Chủ đề xuyên suốt là cuộc đời anh từ nhỏ đến lớn, với tất cả “hỷ, nộ, ái, ố”. Sau khi nghe xong, điều anh muốn khán giả nhớ đến đó là cách anh bước qua khổ đau.

“Anh muốn nói lên tiếng nói của chính bản thân mình. Một người Việt Nam có họ tên đầy đủ, có tư cách pháp lý, quyền cá nhân để đối diện với tất cả, không phải núp sau một bút danh hay nghệ danh nào.”

Nếu phần lớn rapper Việt cảm thấy tiếng Anh khó viết hơn tiếng Việt, Huy lại thuộc trường hợp ngược lại. Anh nói mình có thể hoàn thành một verse tiếng Anh trong khoảng một giờ, trong khi một verse tiếng Việt có thể mất cả tháng.

Đây không hoàn toàn là chuyện vốn từ. Tiếng Anh đi vào tai anh từ thời thơ ấu, qua âm nhạc quốc tế, truyền hình cáp, WWE, trò chơi PlayStation 2 và phim ảnh. Khi xem WWE, Huy bắt chước cách các đô vật Mỹ nhấn giọng. Khi chơi ‘God of War’, anh bị cuốn hút bởi giọng nói thô ráp, quyền lực của Kratos rồi bắt chước theo. Sau này, phim có phụ đề trở thành lớp học phát âm không chính thức.

Đối với anh, thử thách lớn nhất của rapper Việt khi rap tiếng Anh vẫn là phát âm. Tốc độ chỉ tạo ấn tượng khi từng âm tiết còn đủ rõ để người nghe hiểu. Fast rap vì vậy không chỉ là nói nhanh. Nó yêu cầu kiểm soát hơi, nhịp, khẩu hình và sức bền của cơ thể.

“Nếu anh có già thì anh vẫn gân,” anh nói. “Vẫn rap đoạn fast flow trong track ‘Ngô Ngọc Huy’ được.”

Câu nói mang chất hài hước quen thuộc, nhưng phía sau là một thái độ gần như ngoan cố. Huy tin tuổi tác không phải lý do để thôi phát triển và mình vẫn có thể làm điều đó khi già. Trong phòng thu, sự phát triển ấy nhiều khi biến thành ám ảnh. Em trai là người thu âm cho Huy. Hai anh em đã cùng lớn lên trong một tuổi thơ đầy bất ổn, rồi tìm được trong rap một không gian để giải tỏa những điều không thể nói ở nhà. Chính vì hiểu nhau quá rõ, họ cũng không giữ phép lịch sự xã giao khi làm việc.

“Nó chửi anh chứ không góp ý,” anh nói.

Hai người cãi nhau thường xuyên. Huy thu từng câu một. Có những câu phải làm lại không biết bao nhiêu lần. Một bài chủ chốt có thể kéo dài vô tận vì tai nghe và tư duy của anh thay đổi liên tục. Hôm qua thấy ổn, hôm nay nghe lại đã cảm thấy sai. Khi kỹ năng tăng lên, tiêu chuẩn cũng lập tức dịch chuyển.

Track khiến anh tự hào nhất là ‘Ngô Ngọc Huy’. Track khó thu nhất cũng chính là ‘Ngô Ngọc Huy’. Không khó hiểu. Một nghệ sĩ có thể dễ dàng viết về tiền, tiệc tùng, đối thủ hoặc tham vọng. Viết về chính mình mới là chuyện khó. Cái tên trên bài hát khiến anh không còn nơi nào để lẩn tránh.

Trong phòng thu, Huy cố cân bằng giữa cầu toàn và cảm tính. Quá cầu toàn, bài nhạc có thể mất đi sức sống ban đầu. Quá cảm tính, sản phẩm có thể trở nên thiếu kiểm soát. Anh đứng giữa hai cực đó, thu đi thu lại cho đến khi cảm xúc và kỹ thuật tạm thời chịu đứng chung một chỗ. Huy thừa nhận hiện tại anh vẫn chưa hoàn toàn hài lòng. Anh thật sự không bao giờ hài lòng tuyệt đối với bài hát mang tên mình.

Những năm nightlife đã cho Huy tiền, kinh nghiệm, khán giả và khả năng sinh tồn. Chúng cũng lấy đi thời gian, sức khỏe và một phần sự ngây thơ. Anh nhớ những đêm chạy chiếc Exciter cũ đi diễn rồi xe sút sên, bể bánh giữa đường. Nhớ những lần dầm mưa, làm ca lót, bị quỵt tiền show, bị lừa tình, lừa tiền, bị sỉ nhục, bêu rếu và lợi dụng. Anh từng trải qua nghiện ngập, từng làm những chuyện mà hôm nay chính anh gọi là “ngu” và “khùng điên”. Nhưng cũng chính trong những năm đó, anh được khán giả xin chụp ảnh, được nhìn thấy tiền tung xuống như mưa trong những đêm tiệc, được gặp đủ kiểu người và quan trọng nhất, có tiền giúp gia đình bớt khổ.

Khoản tiền đầu tiên Huy kiếm được từ nghề MC đến vào năm 2017, khi anh bắt đầu làm MC Hype tại Bùi Viện. Gần mười show trong tháng đầu chỉ đem lại khoảng 800.000 đồng. Anh dùng số tiền đó đưa mẹ đi chợ. Ngay từ đầu, âm nhạc với Huy không chỉ là giấc mơ cá nhân. Nó phải đem được thứ gì đó về nhà.

Gia đình chưa từng phản đối con đường của anh bởi họ thấy anh luôn cố gắng kiếm tiền từ âm nhạc, dù số tiền ấy nhỏ và hành trình không hề ổn định. Huy không lãng mạn hóa đời nghệ sĩ. Anh biết rất rõ nghệ thuật không tự nuôi sống người làm ra nó. Đôi khi một nghệ sĩ phải đặt mic xuống để làm bất cứ việc gì cần thiết. Điều khiến anh mất ngủ không phải thất bại âm nhạc mà là sợ mình không còn tồn tại để lo cho “hạnh phúc của gia đình”. Khi ở một mình, anh nghĩ đến việc làm sao để những người thân có cuộc sống đầy đủ hơn. Mục tiêu lớn nhất chưa hoàn thành không phải một giải thưởng hay một bản hợp đồng. Đó là một căn nhà đủ rộng cho mẹ, em trai, người cô, người cậu và người vợ sắp cưới trong tương lai cùng sống yên ổn. Trong thế giới của Huy, thành công cuối cùng phải có địa chỉ.

Câu nói “đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy” nghe ban đầu giống một kiểu ứng xử linh hoạt. Nhưng với Huy, nó gần như là học thuyết tự vệ. Anh đối đãi nồng hậu với người thật thà. Nhưng khi đối mặt với những thế lực đe dọa sự bình yên của gia đình, anh tin đôi khi hòa bình phải được đổi bằng những cuộc chiến mà mình buộc phải thắng.

Đó là một thế giới quan hình thành từ tuổi thơ nhiều bất trắc. Huy không còn dễ tin người. Anh đánh giá một người qua sự thật thà, mất niềm tin khi lời nói không đi cùng hành động và đặt ra nguyên tắc không nghe theo bất kỳ ai trước khi kiểm chứng thông tin.

Nightlife đã dạy anh rằng vẻ ngoài có thể lừa dối. Người cười với mình có thể đang lợi dụng mình. Người trả tiền có thể nghĩ họ hiểu hip-hop hơn nghệ sĩ. Người đứng trên vị trí quyền lực có thể yêu cầu một MC làm những điều trái với bản chất của âm nhạc.

“Điều tàn nhẫn nhất của nghề MC,” anh nói, “là phải nghe lệnh những người không hiểu gì về rap và hip-hop chỉ mình cách khuấy động không gian đêm tiệc.”

Huy không chỉ muốn đổi tên. Anh muốn MC Bone phải nghỉ ngơi để mình có thể giành lại quyền quyết định sẽ nói gì khi cầm mic.

Đại dịch COVID-19 trở thành bước ngoặt mà anh không lường trước. Khi các sân khấu đóng cửa, Huy buộc phải làm nghề khác. Nhưng chính khoảng thời gian đó khiến anh lì lợm hơn. Anh nhìn thấy một thế giới bị buộc phải ngừng lại và nhận ra mình vẫn có thể tiếp tục sống, làm việc, thích nghi và chống chọi.

“Nó làm anh tin mình có thể chống lại một dịch bệnh mà ai trên thế giới cũng sợ,” anh nói. “Từ đó anh tin vào chính mình nhiều hơn.”

Nếu không có đại dịch, có thể Ngô Ngọc Huy hôm nay đã không xuất hiện. MC Bone có thể vẫn tiếp tục chạy show, tiếp tục sống hai cuộc đời, tiếp tục trì hoãn việc nhìn thẳng vào bản thân. Nhưng đại dịch đã làm đứt mạch sống cũ. Khi mọi thứ được nối lại, Huy không còn muốn trở về nguyên trạng. Anh từng muốn từ bỏ âm nhạc nhiều đến mức không đếm nổi.

“Chắc anh chết,” anh trả lời nếu một ngày không thể rap nữa.

Đó không nhất thiết là một lời nói theo nghĩa đen. Nó là cách Huy diễn tả mức độ âm nhạc đã hòa vào căn tính của mình. Rap là nơi hai anh em giải bày tuổi thơ. Là công việc từng đem 800.000 đồng về cho mẹ đi chợ. Là thứ giữ anh lại sau những đêm cô độc, những lần bị lừa, những lúc nghi ngờ bản thân và những năm phải cười khi đã kiệt sức.

Trong tương lai, Huy muốn xây dựng label, muốn đào tạo rapper trẻ và tạo ra một cấu trúc mà thế hệ sau không phải tự mò đường hoàn toàn như anh từng làm. Anh hiểu mình không phải người hoàn hảo để dẫn dắt một tập thể lớn. Trước đây anh từng nói mình chỉ dám dẫn dắt bản thân và em trai, đôi khi chính em trai phải kéo anh ra khỏi những ngày tâm trạng tăm tối. Nhưng một người không cần hoàn hảo mới có thể truyền lại bài học. Đôi khi điều thế hệ sau cần nhất là một người sẵn sàng nói thật về giá của cuộc chơi.

Mười năm nữa, Huy muốn nhìn lại và nhớ rằng mình đã nếm đủ đắng cay, ngọt bùi để trở thành một con người trưởng thành hơn ngày trước. Trước khi giải nghệ, anh muốn chứng minh mình có thể làm những điều người khác từng nghĩ anh không thể. Không phải để trả thù. Không hẳn để được công nhận. Mà bởi cả đời anh đã sống giữa những giới hạn do hoàn cảnh, nghề nghiệp, gia đình và người khác đặt ra.

“Điều tàn nhẫn nhất của nghề MC là phải nghe lệnh những người không hiểu gì về rap và hip-hop chỉ mình cách khuấy động không gian đêm tiệc.”

Từ cậu bé ngủ cạnh hai chiếc loa đỏ trong một căn nhà đầy tiếng cãi vã, đến chàng trai gầy gò lấy tên Bone, rồi người MC chạy xe dưới mưa đến những show diễn có thể không được trả tiền, mỗi giai đoạn đều buộc anh phải trở thành một phiên bản khác để tồn tại. Bây giờ, lần đầu tiên, anh không muốn tạo thêm một phiên bản. Anh muốn dùng chính tên mình.

“Là cách anh đối diện với chính anh trong cuộc đời của anh,” anh cho biết sự khác biệt lớn nhất giữa MC Bone và Ngô Ngọc Huy.

MC Bone từng đối diện với khán giả. Ngô Ngọc Huy phải đối diện với ký ức. Với người bố đã mất. Với người mẹ từng khổ sở nuôi con. Với em trai đã cùng anh lớn lên và cùng anh cãi nhau trong phòng thu. Với những đêm diễn, những sai lầm, những lần nghiện ngập, những người đã lừa anh và cả những người từng chìa tay ra giúp đỡ.

Sản phẩm âm nhạc EP mới cua Huy là bản khai tên của một người đàn ông đã sống quá lâu dưới một danh xưng, để rồi nhận ra hành động táo bạo nhất không phải tạo ra một nhân vật mới. Mà là bước lên sân khấu mà không cần nhân vật nào cả. Không còn MC Bone đứng trước đám đông để hô họ giơ tay lên. Chỉ còn Ngô Ngọc Huy, nói bằng tiếng nói của mình, chịu trách nhiệm cho từng lời mình viết và từng quyết định mình đưa ra. Người anh em cũ đã mệt rồi. Giờ tới lượt anh.